تهران از باز بودن راه توافق می‌گوید و همزمان مدیریت صنایع دفاعی خود را سامان می‌دهد. مصر برای حمایت احتمالی از عربستان آماده می‌شود، اسرائیل بودجه خدمات عمومی را به خرید تسلیحات منتقل می‌کند و شکاف این رژیم با اروپا آشکارتر می‌شود. خبرها از منطقه‌ای حکایت دارند که در آن، ادامه جنگ فقط خطوط درگیری را تغییر نمی‌دهد؛ ائتلاف‌ها، اولویت‌های اقتصادی و محاسبات سیاسی نیز در حال جابه‌جایی‌اند.
توافق هست، اعتماد نیست
سیدعباس عراقچی امروز در بغداد اعلام کرد پیشنهاد هفت‌روزه ایران همچنان روی میز است. به گزارش رویترز، ایران رفع محاصره بنادر، لغو تحریم صادرات نفت و توقف درگیری‌ها در جبهه‌های منطقه‌ای را از شروط خود می‌داند. در صورت پذیرش این شروط، هرمز می‌تواند در روز ششم بازگشایی شود و مذاکرات در روز هفتم از سر گرفته شود. واشنگتن اما اصرار دارد پرونده غنی‌سازی از همان ابتدا بررسی شود.
محجوب زویری، تحلیلگر الجزیره ریشه این بن‌بست را در دو تجربه تاریخی متعارض می‌بیند. از سویی آمریکا انتظار دارد ایران نخست اقدام کند و سپس امتیاز بگیرد؛ ایران نیز پس از خروج واشنگتن از برجام و حملات نظامی، خواهان تضمین و رفع فشار پیش از تعهد تازه است. این دیدگاه، تحلیل نویسنده است، نه نتیجه قطعی مذاکرات. با این حال توضیح می‌دهد چرا حتی توافق بر سر ترتیب اقدامات به مسئله‌ای راهبردی تبدیل شده است.
۲ طرف برای احتمال ادامه جنگ آماده‌اند
روز گذشته، مجلس به مهرداد اخلاقی برای وزارت دفاع رأی اعتماد داد. او بازسازی زیرساخت‌های صنایع دفاعی، توسعه فناوری و گسترش همکاری با بخش خصوصی را در برنامه خود قرار داده است. اخلاقی درباره حمله احتمالی آمریکا و استفاده از بمب سنگین غیرهسته‌ای نیز هشدار داد. وجود طرح‌های عملیاتی احتمالی، به‌معنای صدور دستور اجرای حمله نیست؛ اما ایران آشکارا احتمال تشدید دوباره جنگ را در برنامه‌ریزی دفاعی لحاظ می‌کند.
در سوی دیگر، کابینه رژیم صهیونیستی روز گذشته کاهش ۲٫۶ میلیارد شکِل از اعتبارات وزارتخانه‌های غیرنظامی را برای تأمین خریدهای دفاعی تصویب کرد. تایمز آو اسرائیل گزارش داد بودجه آموزش، سلامت و رفاه تحت تأثیر قرار می‌گیرد، اما اعتبارات ویژه ائتلاف حاکم محفوظ می‌ماند. این تصمیم در آستانه انتخابات ۲۷ اکتبر، نشان می‌دهد تأمین ظرفیت نظامی بر بخشی از هزینه‌های اجتماعی اولویت یافته است؛ نه اینکه حمله جدیدی قطعی شده باشد.
قاهره وارد محاسبات امنیتی ریاض می‌شود
رویترز گزارش داده مصر برای حمایت لازم از امنیت عربستان اعلام آمادگی کرده و السیسی خواستار بررسی فوری مجوز کمک نظامی در پارلمان شده است. هنوز اعزام نیرو یا ورود مصر به عملیات تأیید نشده است. با این حال، خبر همزمان با تشدید جنگ عربستان و انصارالله، معنایی فراتر از یک اعلام همبستگی دارد.واشنگتن‌پست امروز نوشت دو طرف در یمن فعلاً پیروزی در میدان را بر مذاکره ترجیح می‌دهند. احمد ناجی از گروه بین‌المللی بحران این رویارویی را تعیین‌کننده آینده امنیت خلیج فارس دانسته است. عربستان دچار استیصال شده و دست نیاز به سوی متحدان خود دراز کرده است. تصویر یک امنیت وابسته را می‌توان به خوبی در رفتار ریاض دید.
بازارها یکسان واکنش نشان نمی‌دهند
هزینه بحران در شاخص‌های اقتصادی امروز هم دیده شد. رویترز از افت ۲درصدی بورس قطر و کاهش ۲٫۶ درصدی شاخص اصلی مصر خبر داد؛ در مقابل، بورس عربستان با اتکا به افزایش بهای نفت و رشد سهام آرامکو صعود کرد. نفت برنت نیز در معاملات جمعه به ۱۰۹٫۸۶ دلار رسیده بود. این تفاوت مهم است. جنگ برای همه کشورهای منطقه پرهزینه است، اما فشار آن یکسان توزیع نمی‌شود و همین امر بر ترجیحات سیاسی دولت‌ها اثر می‌گذارد.
اسرائیل؛ راست‌گراتر در داخل، منزوی‌تر در بیرون
گاردین از احتمال تقویت جریان‌های راست افراطی در انتخابات اسرائیل نوشته است. در همین حال، اتحادیه اروپا حمله شهرک‌نشینان به فلسطینی‌ها و دیپلمات‌های اروپایی در کرانه باختری را محکوم کرد؛ مارکو روبیو نیز خواهان برخورد اسرائیل با خشونت شهرک‌نشینان شده است. الجزیره در تحلیلی با اشاره به دیدگاه کارشناسان چتم‌هاوس یادآور شد حتی تغییر دولت اسرائیل نیز الزاماً به تغییر بنیادی سیاست آن در قبال فلسطینی‌ها منجر نمی‌شود.
معادله‌ای که هنوز بسته نشده است
خبرهای ۲۴ ساعت اخیر نشان می‌دهند جنگ در حال تغییر شیوه صف‌آرایی بازیگران است. ایران در کنار مذاکره، بازسازی بازدارندگی را دنبال می‌کند؛ رژیم صهیونیستی برای تسلیحات از بودجه عمومی می‌کاهد؛ مصر گزینه حمایت نظامی از عربستان را بررسی می‌کند و اروپا در برابر رفتار اسرائیل موضع انتقادی‌تری می‌گیرد. این تغییرات هنوز نظم تازه و تثبیت‌شده‌ای نساخته‌اند. پرسش اساسی برای ایران آن است که چگونه اهرم‌های نظامی و دریایی را به تضمین‌های سیاسی پایدار تبدیل کند، بی‌آنکه گسترش جنگ به همکاری تازه بازیگران منطقه‌ای علیه منافع ایران بینجامد.
نظر شما