تحولات منطقه

۱۰ مهر ۱۴۰۴ - ۰۷:۴۶
کد مطلب: ۱۰۹۹۹۰۵

چرا هند نمی‌تواند از بندر چابهار صرف نظر کند؟

میراحمدرضا مشرف، کارشناس مسائل بین‌الملل

در حالی که چند روزی از اعلام اجرای مکانیسم ماشه و سیاست اعمال فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی ایران از سوی ایالات متحده و متحدان اروپایی‌اش سپری نشده ‌است، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا از تصمیم واشنگتن برای لغو معافیت تحریمی بندر چابهار خبر داد.

چرا هند نمی‌تواند از بندر چابهار صرف نظر کند؟
زمان مطالعه: ۳ دقیقه

کاخ سفید برای شرکت‌های سرمایه‌گذار در این بندر به ویژه «شرکت بین‌المللی بنادر هند» که یک شرکت مهم دولتی در هند محسوب می‌شود، مهلتی ۴۵ روزه برای خارج کردن سرمایه‌های خود از این بندر تعیین کرد.
اما این موضوع پیش و بیش از آنکه در ایران بازتاب پیدا کند، در هند مورد توجه قرار گرفته و به طور وسیعی از سوی رسانه‌های این کشور پوشش داده شده است. در واقع این احساس در هند به وجود آمده که تحریم بندر چابهار بیش از آنکه ایران را هدف قرار داده باشد، در راستای اعمال فشار بیشتر بر دهلی‌نو انجام شده‌ است. چنین برداشتی از سوی هندی‌ها چندان هم بدون پشتوانه و به دور از واقعیت نبود؛ چرا که ترامپ در ماه‌های اخیر این کشور را آماج حملات خود قرار داده است.
در سایه تحولات جدید به وجود آمده میان هند و آمریکا، به نظر نمی‌رسد دولت نارندرا مودی بخواهد و یا بتواند به راحتی با تحریم اعمال شده از سوی واشنگتن در ارتباط با بندر چابهار کنار بیاید. بر این اساس و در یک نگاه اجمالی می‌توان گفت دولت مودی اکنون در ارتباط با سیاست‌های خود در قبال بندر چابهار با سه ملاحظه مهم مواجه است: ۱- ملاحظات مربوط به تغییرات در نظام بین‌الملل؛ اگر چه رویکرد سنتی سیاست ‌خارجی هند بر عدم تعهد و توازن در روابط با شرق و غرب متکی بوده است، اما در سال‌های اخیر و تا پیش از دور دوم ریاست جمهوری ترامپ، این توازن تا حدی بر هم خورده و نوعی نزدیکی و همکاری راهبردی میان دهلی‌نو و واشنگتن را نشان می‌داد. حضور و مشارکت هند در پیمان‌های دفاعی- امنیتی همچون کواد (هند، آمریکا، ژاپن و استرالیا) در چنین بستری رخ داد. همین رویکرد سبب شده‌ بود دهلی‌نو در روابط سیاسی و اقتصادی خود با ایران به شدت ملاحظات واشنگتن را در نظر بگیرد. قطع خرید نفت از ایران و اهمال در توسعه بندر چابهار با وجود معافیت‌های اعلامی از سوی آمریکا، بخشی از پیامدهای این رویکرد بود، اما با بازگشت ترامپ به کاخ سفید، اغلب این معادلات به هم ریخت. ترامپ برای چندجانبه‌گرایی و همکاری‌های بین‌المللی و منطقه‌ای هیچ ارزشی قائل نشد، در اعمال تعرفه بر کالاهای خارجی، تمایزی میان دوست و دشمن نگذاشت و از همه مهم‌تر با دشمن هند یعنی پاکستان شراکت راهبردی برقرار کرد. بنابراین اکنون دیگر به نظر نمی‌رسد دهلی‌نو دغدغه جدی روابط با واشنگتن و ملاحظات آن را داشته باشد. در این چارچوب، بی‌اعتنایی به تحریم‌های اعلام شده از سوی کاخ سفید در مورد چابهار می‌تواند تداوم موارد مشابهی همچون پافشاری در خرید نفت از روسیه تلقی شود.۲- بازبینی در سیاست اوراسیایی هند؛ تحولات جدید در منطقه اوراسیا همچون پیمان دفاعی راهبردی میان پاکستان و عربستان سعودی، تداوم جنگ در خاورمیانه و نزدیکی دوباره آمریکا و پاکستان؛ برخی از سیاستمداران و تحلیلگران هندی را متقاعد کرده که هند باید در راهبرد اوراسیایی خود تجدید نظری اساسی به عمل آورد. «راما چاندرمان» تحلیلگر روزنامه ایندین اکسپرس بر این باور است که اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران، پیامی جز فروپاشی دیپلماسی و ضرورت یک چرخش آگاهی‌بخش در مواجهه با تحریم‌ها ندارد. از نظر او اعمال دوباره تحریم‌ها از سوی کاخ سفید باید یادآوری‌کننده این مسئله باشد که در بازی تحریم‌ها، پروژه‌های راهبردی مانند بندر چابهار هیچ گاه منزوی نخواهند شد.
چنین تحلیل‌هایی نشان می‌دهد دهلی‌نو بیش از پیش به اهمیت حفظ پروژه چابهار به هر قیمتی پی برده است؛ کریدور مهمی که با دور زدن پاکستان، هند را به افغانستان و آسیای مرکزی متصل می‌کند و در چشم‌اندازی وسیع‌تر می‌تواند نقطه اتصال هند به روسیه و اروپا و جایگزینی برای طرح شکست خورده کریدور عرب- مد باشد.
۳- حمایت و فشار افکار عمومی هند؛ در نهایت پروژه چابهار اکنون از پشتوانه جدیدی در داخل هند برخوردار است؛ حمایت افکار عمومی. مردم هند که به شدت از تعرفه‌ها و عملکرد کاخ سفید در قبال دهلی‌نو خشمگین هستند، از تداوم فعالیت هند در بندر چابهار و نادیده گرفتن تحریم‌های واشنگتن از سوی دولت پشتیبانی می‌کنند. بدون شک این موضوع می‌تواند در تصمیم دولت هند برای تداوم سرمایه‌گذاری در چابهار نقشی بسزا ایفا کند.

منبع: روزنامه قدس

برچسب‌ها

حرم مطهر رضوی

کاظمین

کربلا

مسجدالنبی

مسجدالحرام

حرم حضرت معصومه

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • مدیر سایت مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظرات پس از تأیید منتشر می‌شود.
captcha