در هر گوشه از هستی، نغمهای از عشق به حضرت زهرا(س) شنیده میشود. عشقی که بر زبان و بر جان جاری است. هر دل، هر قلم، هر رنگ و هر نغمهای راهی برای ابراز این مهر بیپایان یافته است. برخی با دعا، برخی با شعر و برخی با هنر، این عشق را به تصویر کشیدهاند. در میان این عاشقان، نام استاد محمود فرشچیان میدرخشد. هنرمندی که با هر ضربه قلممو، روحی را بر بوم میدمید. آثار او روایتهایی لطیف از لحظات قدسیاند.
یکی از شاخصترین جلوههای هنر دینی
استاد فرشچیان هنرمندی بود که با دل و جان، هنر را زندگی میکرد. او آثار بینظیری را وقف آستان قدس رضوی کرد و امروز موزهای در حرم مطهر به نام و یاد او مزین شده؛ موزهای که گنجینهای از عشق، عرفان و زیبایی را در خود جای داده است. در ادامه، به معرفی تابلو چشمنواز «کوثر»، یکی از آثار ماندگار مرحوم استاد فرشچیان میپردازیم.
تابلو «کوثر» از آثار ماندگار زندهیاد استاد محمود فرشچیان، هنرمند برجسته و نامآشنای نگارگری ایران، همچنان یکی از شاخصترین جلوههای هنر دینی در تالار آثار اهدایی این هنرمند در موزه قرآن و هدایای مقام معظم رهبری حرم مطهر رضوی به شمار میرود؛ اثری که با نگاهی عمیق، شاعرانه و خلاقانه، به مقام والای حضرت فاطمه زهرا(س) پرداخته و مخاطب را به تأملی معنوی فرامیخواند. این تابلو که به مناسبت میلاد حضرت فاطمه زهرا(س) معرفی شد، امروز نیز با همان طراوت مفهومی و جلوه بصری، مورد توجه علاقهمندان فرهنگ و هنر اسلامی ایرانی قرار دارد و از آثار شاخص تالار اختصاصی استاد فرشچیان محسوب میشود.
بیان جلالت، عظمت و جایگاه بیبدیل حضرت فاطمه زهرا(س)
عبدالحسین ملکجعفریان، رئیس اداره گنجینههای معاونت موزهها و گنجینههای فرهنگی آستان قدس رضوی در توضیح ویژگیهای این اثر گفت: تابلو «کوثر» یکی از آثار اهدایی زندهیاد استاد محمود فرشچیان به موزه آستان قدس رضوی است که موضوع اصلی آن، بیان جلالت، عظمت و جایگاه بیبدیل حضرت فاطمه زهرا(س) در منظومه اعتقادی اسلام است. وی با اشاره به مشخصات فنی این اثر افزود: استاد فرشچیان این تابلو نگارگری را در ابعاد ۱۰۰ در ۸۰ سانتیمتر و با تکنیک اکریلیک روی مقوا، در سال ۱۳۸۶ خلق و سه سال بعد، در سال ۱۳۸۹، آن را به موزه آستان قدس رضوی اهدا کرده است. ملکجعفریان یکی از مهمترین وجوه تمایز تابلو «کوثر» را نحوه ارتباط مفهومی حضرت فاطمه زهرا(س) با نام مبارک حضرت علی(ع) دانست و گفت: در این اثر، پیوند میان این دو حقیقت نورانی، به شکلی هنرمندانه و نمادین ترسیم شده است. این ارتباط از طریق «نور ولایت» شکل گرفته؛ نوری که در بطن تابلو جاری است و نگاه مخاطب را به معنای عمیق ولایت و تداوم هدایت الهی رهنمون میکند. وی ادامه داد: در بخش پایینی تابلو، جمعیتی از انسانها به تصویر کشیده شدهاند که در فضایی تاریک، در تلاش برای رهایی از ضلالت و رسیدن به روشنایی هستند.
واسطهای الهی برای عبور از تاریکی به سوی نور
در این میان، حضرت فاطمه زهرا(س) به عنوان واسطهای الهی، مسیر عبور از تاریکی به سوی نور، هدایت و رستگاری را برای بشر هموار میسازند؛ مفهومی که با ظرافتی خاص در ترکیببندی اثر جای گرفته است. رئیس اداره گنجینهها با اشاره به قرائتهای تفسیری دیگر از این تابلو گفت: در نگاهی دیگر، حضرت زهرا(س) در این اثر، جلوهای از رحمت گسترده الهی و واسطه فیض خداوند متعال به بندگان هستند. همچنین این تابلو میتواند نمادی از مقام شفاعت حضرت فاطمه(س) در پیشگاه پروردگار تلقی شود؛ شفاعتی آمیخته با مهر، رأفت و دلسوزی برای انسانها.
حضور سه بانوی مقدس تاریخ ادیان در تابلو «کوثر»
ملکجعفریان یکی دیگر از عناصر قابل توجه در تابلو «کوثر» را حضور سه بانوی مقدس تاریخ ادیان دانست و افزود: در پسزمینه این اثر، تصویر سه بانوی بزرگوار؛ حضرت مریم عذرا(س)، حضرت خدیجه کبری(س) و آسیه همسر فرعون، بهگونهای طراحی شده که در حال دعا و نیایش هستند.
حضور این سه شخصیت، بر جایگاه ممتاز حضرت فاطمه زهرا(س) در میان زنان برگزیده الهی تأکید کرده و پیوندی معنوی میان این چهرههای قدسی برقرار میکند. وی در پایان یادآور شد: علاقهمندان به هنر اسلامی ایرانی میتوانند بهجز روزهای جمعه و تعطیلات رسمی، در روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۸ تا ۱۲:۳۰ و روزهای پنجشنبه از ساعت ۸ تا ۱۱:۳۰ با مراجعه به تالار آثار اهدایی استاد فرشچیان در ساختمان موزه قرآن و هدایای مقام معظم رهبری واقع در صحن کوثر حرم مطهر رضوی، از این اثر و دیگر آثار ارزشمند این هنرمند فقید بازدید کنند.
نظر شما