‏در شب میلاد پربرکت امام حسین (ع)، فرصتی است تا با آموزه‌های انسان‌ساز ایشان آشناتر شویم. این مطلب پنج محور اساسی از سیره آن حضرت را که می‌تواند نقشه راه زندگی امروز باشد، مورد بررسی قرار می‌دهد: فروتنی به عنوان کلید جذب دیگران، احترام به والدین به مثابه ریشه سعادت، هدیه دادن برای ایجاد محبت، تربیت نیروی متخصص و وفادار برای تحولات بزرگ، و شجاعت بی‌بدیل در برابر بی‌عدالتی و اشرافیگری. این اصول، درسی برای همه نسل‌هاست.

فروتنی و پرهیز از تکبر
فروتنی وتواضع برای انسان بویژه بزرگان قوم وجامعه یک امتیاز است که می تواند در جذب دیگران بسیار موثر باشد ؛ همه ائمه ما تواضع و فروتنی را ستوده وخود در شیوه و عمل خودشان متواضع بودند واین خود بهترین درس برای هدایت مردم و عبودیت و بندگی است .
در این باره حضرت فرموده است ادب تواضع و فروتنی آن است که وقتی از منزل خارج شدی هر کس را دیدی او را برتر از خود تلقی کنی و او را بزرگتر از خود بینی، فخر فروشی و کبر و غرور از رذایل اخلاقی است. که هرگاه انسان در این دام افتاد «نجاتش مشکل است». کبر از ذات انسان بیرون است و رفتاری است که از شیطان به یادگار مانده است. لذا قرآن نیز از زبان لقمان فرموده است: چهره ات را برای دیگران اخمو نکن و تکبر نباشی و در حال راه رفتن ادای متکبرین را خود نگیر مثل انسان راه برو و در حین صحبت کردن آرام صحبت کن و ادب را رعایت کن.

احترام به پدر و مادر
با رویدادها و اتفاقات فرهنگی و تحولات اجتماعی و اقتصادی که در جوامع صورت گرفته متأسفانه برخی از هنجارهای خوب کم رنگ شده است و ما رفته رفته از آموزه های دینی فاصله می گیریم این آسیب بزرگ اخلاقی جامعه اسلامی است که هم خانواده ها را در معرض خطر جدی قرار داده و هم جوامع را که به تبع آن عرصه های دیگر نیز در معرض آسیب جدی قرار دارند، احترام به بزرگتر و احترام به پدر و مادر از فرهنگ ما رخت بسته است؛ این یک آسیب بزرگی اجتماعی می باشد که در عصیان گری ها ی اجتماعی می تواند خطر ساز باشد اگر جوان مطیع پدر مادر باشد هرگز در بی نظمی های اجتماعی شرکت نمی کند؛ آنچه جوانان را از راه درست و خوش بختی بیرون می کند عدم اطاعت از رهنمودها و فرمایشات پدر ومادر است که دراین اجتماعات وآشوب های اخیر نمونه های زیادی دیده می شود که علی رغم نهی والدین فرزندان دراین شلوغی ها شرکت نموده وجان خود را از دست دادند یا سلامتی آنها به مخاطره افتاد که تا آخر عمر جز رنج و بدبختی نخواهد بود.
امام حسین(ع) در این باره فرموده: پیامبر به من فرموده از پدرت پیروی کن و اوامر او را انجام بده. امام حسین(ع) تربیت یافته رسول خدا و وحی است و در این باره الگو است. آن حضرت حد اطاعت از پدر و مادر را بر اساس آیات قرآن کریم تنها در دعوت به شرک جایز نمی داند در بقیه موارد اطاعت آنان را لازم و احترام پدر و مادر و بزرگداشت آنان را ضروری می داند. انسان ریشه دارد و ریشه او پدر و مادر هستند وقتی آنان را گرامی بدارد مثل این است که خود را گرامی داشته است. احترام پدر و مادر را پدر و مادر به فرزندان باید یاد بدهند. این دستور اهل بیت است که فرموده اند خدا رحمت کند پدر و مادری را که فرزندان خود را یاری می دهند که چگونه با آنان به مهربانی رفتار کنند.
بنابراین پدر و مادر باید فرزندان را با نیکی ها آشنا کنند. امام حسین (ع) به برادرش امام حسن (ع) که بزرگتر از خود بود احترام فوق العاده داشت، و در محضر او ادب را رعایت می کرد؛ هیچ گاه در حضور او سخن نمی گفت و به احترام او ساکت می نشست، فرزندان امیرمؤمنان(ع) اینگونه بودند. محمد بن حنفیه نیز به امام حسین(ع) چنین احترامی داشت.

هدیه دادن به دیگران
هدیه دادن دوستی می آورد و هدیه یک روش عالی برای جذب محبت وجذب مردم و نوعی روش هدایت ودعوت مردم به هدایت است ؛ ازشیوه های تربیتی است که درقرآن نیز توصیه شده وذکرگردیده است ؛اهل بیت نیز ازاین روش استفاده می کردند ؛ امام حسین در روزگار خود ازهمه مردم درعمل به این شیوه برتری داشت ومعروف بود ؛ هر کس هدیه ای به امام می داد، در قبال او هدیه ای بالاتر از آن به او بر می گرداند؛ به آیه قرآن استناد می فرمود: وَإِذَا حُیِّیْتُم بِتَحِیَّةٍ فَحَیُّواْ بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا. هر گاه کسی شما را احترام می کرد با هدیه ای یا با رفتار نیکی متقابلاً با او احترام کند. بهترین از آن را به او برگردانید یا لااقل مثل آن را وقتی یکی از خدمتکارانش گلی را برای حضرت هدیه آورد حضرت او را به خاطر این رفتار در راه خدا آزاد کرد. و آیه ۹۲ سوره یوسف وَإِذَا حُیِّیْتُم بِتَحِیَّةٍ فَحَیُّواْ بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا، امام عملاً مردم را به پای بندی به دستورات قرآن توصیه می فرمود وقتی پیر زنی در صحرا گوسفندی برای آن حضرت وهمراهانش قربانی کرد که تمام دارایی اش بود آنان نیز در قبال او چندین برابر آن را دادند؛ امام فرمود آن گوسفند همه دارائی تو بود سزاوار است ما نیز درقبال بخشش وهدیه ی تو تمام دارائی مان را بدهیم.

تربیت نیرو برای ایجاد تحول وانقلاب تاریخی بی نظیر
برای ایجاد انقلاب و تحول اجتماعی رهبری شایسته اولین شرط است، شرط دوم داشتن نیروهای وفادار و مطیع است؛ نیروهایی که در ایثار و پاکیزگی روح و اطاعت از رهبر و شناخت منزلت رهبر مشکلی نداشته باشند؛ امام حسین(ع) پس از شهادت برادرش امام حسن (ع) در فکر ایجاد اصلاح بود که مانع استقرار روش امویان بر جامعه اسلامی شود.
برای این منظور نیروهای مخلص وشیعیانی بودند که تا زمان آغاز حرکت امام حسین (ع)از دنیا رفتند یا به دست امویان و معاویه کشته شدند، از اینروی امام در بین بنی هاشم و برادران خود به کادرسازی پردخته بود. برخی نیروها نیز دراندک زمان مورد تربیت امام(ع) و تحت تأثیر هدایت امام (ع) قرار گرفتند. فردی مانند زهیر و حر بن یزید ریاحی و برخی دیگر اینان از تأثیر تربیت و نفوذ کلام ونگاه امام و شخصیت او دگرگون شدند، این افراد با یک نگاه امام دگرگون شدند.
آنان که خاک را به نظر کیمیا کنند/آیا شود که نگاهی به ما کنند.

بنابراین تا روز عاشورا امام کادری منسجم و باوفا و شجاع و خودساخته و دارای معرفت دینی و توحیدی عمیق داشت؛ لذا امام با چنین نیروهایی توانست اهداف خود را به نوعی مطرح کند که تا ابد درس آموز دیگران باشند. امام الگو و سرمشق نشان داد.
در نهضت امام حسین (ع) برای همه اقشار از کودک تا پیر و میانسال الگو است و هر کس به فراخور حال خود می تواند از این نهضت درس بگیرد و برای خود سرمشق انتخاب کند؛ هر یک از اعضای گروه عاشوراییان در این حد از منزلت قرار دارند که می توانند رهبری یک ملت را داشته باشند.
از اینرو امام حسین(ع) تا ظهر عاشورا از افراد مختلف و اقوام وگروهای مختلف ( دربین یاران امام ترک بود آفریقایی وسیاه پوست بود ایرانی بود و....) نیروی منسجم تشکیل داده بود که توانست به کمک این نیروها و رهبری حکیمانه آنها تمام تحولات را به سود دین اسلام دگرگون کند؛ کادری برای پس از نهضت نیز امام تربیت کرده است که بعد از شهادت خود و یاران خود تربیت کرده بود که در استمرار انقلاب و تحول نقش بزرگ ایفا کردند و آنان با نوان حرم اهل بیت (ع) همسران وخواهران امام ویارانش بودند که به رهبری امام سجاد (ع) پس از امام حسین (ع) توانست فرهنگ اسلام را زنده داشته و پیام های امام (ع) را که مکارم اخلاق انسانی و کرامت انسان بود تا به امروز در گوش انسان ها طنین انداز نماید.

شجاعت ودرس آزادگی ومبارزه با اشرافیگری
از درسهای مهم اجتماعی که از نهضت امام (ع) می توان گرفت شجاعت بی مانند اوست؛ در کودکی وقتی دید شخصی بر منبر رسول خدا تکیه زده و غاصبانه برآن نشسته است، رفت و یقه او را گرفت و از منبر پایین کشید و در پیش روی صحابه او را خوار کرد؛ معاویه سعی داشت از امام بیعت بگیر هرگز زیر بار بیعت او نرفت و معاویه چاره ای جز دست برداشتن نداشت؛ برای یزید بیعت خواستند با شجاعت به اشرافیگری او اعتراض و او را فاسق نامید و با اشرافگری و تجملات امویان در دوره امامت خود به سختی مبارزه کرد و با نامه‌های تندی که با شجاعت به معاویه نوشت او را شایسته حکومت ندانسته و او را بزرگترین فتنه امت اسلام خواند و با شجاعت پاسخهای او را می نوشت و مردم را علیه کارهای او فرا می‌خواند؛ همین رویه را در مقابل یزید ادامه داد.