استان خوزستان از جمله استانهای مرزی کشور بوده که مزیتهای نسبی آن برجستگی خاصی به این منطقه داده و از این استعداد برخوردار است که بازارچههای مرزی زیادی در این استان راهاندازی شود به طوری که این استان با دارا بودن ۱۳ گمرک یکی از قطبهای مبادلات تجاری کشور محسوب میشود.
اخیراً سیدمحمدرضا موالیزاده، استاندار این خطه از رایزنیها برای پیگیری ساخت بازارچه مرزی شوش خبر داده و عنوان کرده است اگر این موضوع به نتیجه برسد میتواند گشایش خوبی در رفت و آمد مرزی میان خوزستان و استان العماره عراق ایجاد کند.
با این تفاسیر برخی از کارشناسان بر این باور هستند که این استان از کمبود زیرساختها در حوزه تجارت رنج میبرد، به طوری که این کاستیها سبب شده از ظرفیتهای مرزی بودن این استان به درستی استفاده نشود و بازار کشور عراق در حال حاضر بیشتر از آنکه در اختیار کالاهای ایرانی باشد از کالاهای اماراتی و ترکیهای میزبانی کند.
بهروز قرهبیگی، ناظر گمرکات خوزستان نیز یکی از چالشهای جدی حوزه تجارت این استان را افزایش بیرویه کارتهای بازرگانی و استفاده از کارتهای موسوم به اجارهای دانسته و میگوید: اجرای دقیق فرایندها و ضوابط گمرکی در کاهش این معضل اثرگذار است و امیدوارهستیم با تدابیر قاطع مسئولان، این مشکل مرتفع شود.
نقش بازارچههای مرزی در رونق اقتصادی
با در نظر گرفتن این موارد به سراغ عضو مجمع نمایندگان استان خوزستان رفتیم که وی در گفتوگو با خبرنگار قدس با بیان اینکه بازار بزرگ عراق در دهههای اخیر مورد غفلت تاجران ایرانی قرار گرفته است، میگوید: متأسفانه در حال حاضر بخش زیادی از این بازار در اختیار کشورهای همسایه ایران بوده، به طوری که شمال عراق در سیطره کالاهای ترکی و غرب آن نیز مالامال از کالاهای اماراتی است.
محمد امیر در ادامه میافزاید: اگرچه در حال حاضر از مرزهای چذابه و شلمچه روند صادرات و واردات کالاها به کشور عراق صورت میگیرد اما استان العماره یکی از استانهای بسیار بزرگ عراق است که راهاندازی بازارچه مرزی در مجاورت این استان میتواند شمال استان خوزستان را با رونق اقتصادی همراه کند و شاخصهایی نظیر صادرات محصولات کشاورزی و لبنی که در بخش شمالی خوزستان پررنگتر هستند را با افزایش مواجه کرده و با در اختیار گرفتن بازار جنوب عراق زمینه رشد اشتغال را نیز در استان ایجاد کند. همچنین این موضوع برای تاجران عراقی نیز انگیزه ایجاد میکند و متقابلاً از این استان میتوان کالاهای زیادی را وارد خوزستان کرد.
کمبود زیرساختهای بازرگانی در نقاط مرزی
وی با بیان اینکه با توجه به اشتراک بافت عشایری و همچنین دینی مذهبی که با جنوب عراق داریم راهاندازی این گونه بازارچهها میتواند زمینه بسیار خوبی برای مشارکت اقتصادی و متقابلاً سیاسی و فرهنگی میان دو کشور ایران و عراق ایجاد کند، اظهار میکند: یکی از مواردی که سبب شده سهم کالاهای ایرانی در بازار عراق بسیار پایین باشد کمبود برخی زیرساختها در استان خوزستان است، به طوری که این استان با داشتن پایانههای گمرکی فراوان هنوز دستگاه ایکسری ندارد و همین مسئله موجب معطلی زیاد کالاها در گمرک و افزایش زمان ترخیص شده و همچنین سبب کاهش تمایل تاجران به استفاده از نقاط مرزی خوزستان نیز شده است.
نماینده اهواز، باوی، حمیدیه و کارون در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه استاندار فعلی در راستای تقویت فعالیتهای اقتصادی استان گامهای خوبی برداشته است، خاطرنشان میکند: در حال حاضر در مرز چذابه یک سرمایهگذار ورود پیدا کرده و با راهاندازی غرفههای گوناگون، نصب و راهاندازی دستگاههای مختلف مربوط به ترخیص کالا و ایجاد تسهیلات رفاهی تا حدودی مشوقهایی را برای تاجران ایجاد کرده که نیاز است این گونه فعالیتها و راهاندازی بازارچههای مرزی در استان رشد بیشتری داشته باشد تا زمینه عملیاتی شدن استعدادهای تجاری خوزستان را فراهم کنند.
وی با بیان اینکه اگرچه استانهای مرزی از استعدادهای بالقوه زیادی برخوردار هستند اما در این سالها از ظرفیتهای آنها به درستی استفاده نشده است، میگوید: متأسفانه هنوز گمرکهای ما در نقاط مرزی بهروز نبوده و از فناوری روز برای صادرات و واردات کالا برخوردار نیستند؛ به خاطر نوسان بازار، زمان برای تجار اهمیت زیادی دارد که نصب دستگاههایی نظیر ایکسری در این نقاط میتواند بسیار حائز اهمیت باشد.
حساسیت کمیسیون اصل ۹۰ به کارتهای بازرگانی
عضو کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی درباره سوءاستفادههایی که از کارتهای بازرگانی در استانهای مرزی نظیر خوزستان انجام میشود، تصریح میکند: در کمیسیون اصل۹۰ در این زمینه حساسیت ویژهای ایجاد شده است و از مجموعههای مرتبط با این مسئله نظیر وزارت اقتصاد، سازمان بازرسی، گمرک و شورای مبارزه با قاچاق کالا و ارز دعوت به عمل آمده و راهکارهای کاهش این سوءاستفادهها مورد بررسی قرار گرفته است، زیرا این مسئله موجب شده فعالیتهای اقتصادی که از این طریق انجام میشوند با اختلال در مواردی از جمله کاهش بازگشت ارز به کشور مواجه باشند و بناست قوه قضائیه نیز با جدیت تمام وارد این مسئله شود و باید تاجران یا تعاونیهایی که از کارت بازرگانی دیگران در استانهای مرزی در شمال و جنوب کشور از جمله خوزستان استفاده کرده و ارز را به کشور بازگشت ندادهاند مجاب شوند در قبال این تخلف، کالاهای اساسی مورد نیاز را به اندازه همین ارزها وارد کشور کنند.
نقش نهادهای نظارتی
وی در مورد اجرای ارز تکنرخی و وضعیت بازارهای استان خوزستان نیز میگوید: اجرای این موضوع به عنوان یک جراحی اقتصادی بزرگ مدتها پیش باید انجام میشد، نفس این کار بسیار خوب است زیرا به دلیل نبود نظارت درست در موضوع ارز یارانهای فسادهای زیادی در این باره رخ داد و واردکنندگان که قرار بود از این طریق کالاهای اساسی را با قیمت مناسب در اختیار مصرفکننده قرار دهند عملاً ارز را صرف وارد کردن کالاهای دیگر میکردند که این مسئله در موضوع نهادههای دامی طی ماههای اخیر به وضوح مشاهده شد، از این رو حذف ارز ترجیحی عملاً مانع ایجاد رانت شده و زمینهساز تزریق یارانه به حلقه آخر زنجیره مصرف میشود اما مسئلهای که وجود دارد این است که اجرای آن نباید موجب گرانی بیش از حد کالاهای اساسی و سوءاستفاده برخی افراد از این وضعیت شود زیرا در حال حاضر بازارهای خوزستان مملو از کالاهای اساسی است اما اگر افزایش قیمتها نامتعارف باشد عملاً یک میلیون تومانی که دولت به عنوان کالابرگ برای هر نفر واریز کرده است کارایی خود را از دست داده و نه تنها با زمانی که ارز یارانهای به واردکننده کالاهای اساسی پرداخت میشد فرقی نخواهد داشت بلکه سبب تحمیل هزینههای بیشتری به خانوادهها میشود.
عضو مجمع نمایندگان استان خوزستان تصریح میکند: از این رو خواسته ما از نهادهای نظارتی این است که برای کنترل بازار و نظارت بر قیمتها پای کار باشند و اجازه سوءاستفاده به برخی افراد را ندهند و همچنین فروشگاههای زنجیرهای و مراکزی که وزارت کار برای اجرای طرح کالابرگ با آنها قرارداد امضا کرده است به صورت ویژه مورد رصد قرار بگیرند تا کالاهای اساسی از جمله روغن که با برخی کمبودها در روزهای اخیر مواجه شده است با قیمت مناسب در اختیار مردم قرار بگیرد.
نظر شما