رواق دارالذکر با آن مرمرهای سبز یکپارچه و موقعیت ممتاز در جوار روضه منوره، دیگر تنها یک بنای تاریخی نیست؛ بلکه پیوندگاهی است میان «هنر»، «زیارت» و «شهادت» .
بناها از حیث سرنوشت گاه شبیه آدم‌ها هستند. همان‌طور که نخستین گام‌های یک نوزاد معلوم نمی‌کند که سرنوشت، او را به کجاها خواهد برد، خشت خشت بعضی بناها هم که روی هم می‌آیند، معلوم نیست سرنوشتشان همان شود که معمارشان می‌خواسته است. حالا حکایت رواق دارالذکر است. رواقی که نخست بنا بود مدرسه باشد، بعد کشیک‌خانه شد و سپس سرپناه امن دل‌های شکسته زائران و حالا انگار پس از سال‌ها سرنوشت روشنش معلوم شده است؛ سرنوشتی در پیوند با آقای شهید ایران.

ایستگاهی برای پیوند زمین با آسمان

در میان ازدحام نجواها و گام‌های عاشقانه‌ای که به سمت ضریح مطهر امام مهربانی‌ها روانه است، قطعه‌ای از بهشت در جنوب‌شرقی روضه منوره خودنمایی می‌کند؛ مکانی که نامش با «ذکر» عجین شده و دیوارهایش شاهد تمنای زائرانی است که از دالان‌های نور به سوی معشوق می‌شتابند. «رواق دارالذکر» نه تنها یک سازه معماری، که ایستگاهی برای پیوند زمین به آسمان است. این رواق با مساحت ۲۱۶ مترمربع، چند دهه است که در جنوب شرقی روضه منوره قرار دارد و یکی از بناهای به نسبت جدید حرم مطهر رضوی به شمار می‌رود.

جغرافیا؛ در تلاقی نور و سرور

دارالذکر محصور در حلقه‌ای از زیباترین رواق‌های حرم مطهر است. این رواق که در ضلع جنوب‌شرقی روضه مقدس واقع شده، از سویی به «دارالسعاده» پیوند می‌خورد و از سوی دیگر با «دارالسرور» و «دارالولایه» همسایه است. موقعیت راهبردی این رواق، آن را به یکی از اصلی‌ترین معبرهای تشرف بدل کرده است؛ مسیری که زائر را قدم‌به‌قدم به ضریح مطهر نزدیک‌تر می‌کند و در نقشه آستان قدس، همچون نگینی در مسیر وصال می‌درخشد. در حال حاضر حجره‌های فوقانی و پایین این رواق محل استقرار دفاتر مختلف حرم مطهر است. این رواق در مسیر تشرف آقایان به ضریح قرار دارد و مخصوص استفاده زائران مرد در نظر گرفته شده است.

معماری؛ جامه زمردین بر تن نیایش

آنچه در بدو ورود به دارالذکر چشم را می‌نوازد و دل را جلا می‌دهد، تجلی رنگ سبز در کالبد سنگ است. تمام سطح این رواق، از کف تا بلندای سقف، با سنگ‌های مرمر سبزرنگی آراسته شده که گویی بازتابی از آرامش باغ‌های بهشتی است. با ورود به این رواق که با رنگ‌های لاجوردی، سبز، زرد و قهوه‌ای کاشی‌کاری شده و مشاهده کتیبه‌های لاجوردی که یا برگرفته از احادیث امام رضا(ع) هستند یا منقوش به آیات قرآن کریم، به هنر معماری آمیخته با خلاقیت هنرمندان ایرانی پی می‌بریم. هنر اصیل ایرانی در تلاقی با معماری فاخر اسلامی، در این فضا به اوج رسیده؛ کاشی‌کاری‌های ظریف و نورپردازی‌های ملایمی که بر پیکر مرمرین رواق می‌تابد، فضایی فراتر از مکانی خاص ساخته است. اینجا، سنگ‌ها هم به ذکر مشغول‌اند و هر بندِ کاشی، شکوه ماندگار هنر قدسی را فریاد می‌زند.

سقفی مزین به صلوات خاصه

سقف این رواق با خلاقیت هنرمندان ایرانی با گچ‌بری و آینه‌کاری آراسته شده است. همچنین، در وسط سقف صلوات خاصه امام رئوف(ع) با خط نسخ به‌صورت دایره حک شده است. رواق دارالذکر با آن مرمرهای سبز یکپارچه و موقعیت ممتاز در جوار روضه منوره، تنها یک بنای تاریخی نیست؛ بلکه پیوندگاهی است میان «هنر»، «زیارت» و «میثاق». این فضا، هم گویای شکوه معماری رضوی است و هم قصه‌گوی پیوندی عمیق که در کالبد این خاکِ مقدس ریشه دوانده است.

میعادگاهی برای تجدید میثاق با آرمان‌های شهادت

اما اهمیت دارالذکر در جغرافیای معنوی حرم مطهر، حالا با یک تصمیم سرنوشت‌ساز دوچندان شده است. این رواق باشکوه، به عنوان آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب اسلامی تعیین شده است. این انتخاب، دارالذکر را به کانون توجه در میان ارادتمندان بدل کرده و به فضای معنوی آن، معنایی تازه بخشیده است. بدین ترتیب، این رواق نه تنها شاهد عبور زائران، بلکه نگهبان امانتی است که به عنوان نمادی از شهادت در راه ولایت و این آستان ملکوتی سخن خواهد گفت.
پس از این، زائرانی که از این رواق می‌گذرند، پیش از آنکه دستشان به ضریح برسد، در اقیانوس آرامش و ذکر این قطعه زمردین غوطه‌ور می‌شوند. این مکان، با تمام جزئیات تاریخی، معماری و معنوی‌اش، بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت حرم مطهر رضوی به شمار می‌رود و اکنون با قرار گرفتن آرامگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی در این رواق، جایگاهش در دل زائران و ارادتمندان مستحکم‌تر خواهد شد.
بدین ترتیب، دارالذکر که پیش از این محل عبور زائران بود، اکنون به میعادگاهی برای تجدید میثاق با آرمان‌های شهادت بدل گشته و عطر ایثار به رایحه معنوی آن افزوده شده است.