حجتالاسلام سید مرتضی هاشمی، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل دینی با اشاره به جایگاه و اهمیت مفهوم «استقامت» در قرآن کریم، اظهار داشت: یکی از مفاهیم مهم و پرتکرار قرآن کریم که لازم است درباره ابعاد، مصادیق و تکالیف مربوط به آن بیشتر اندیشیده شود، مفهوم استقامت است.
وی افزود: در آیات مختلف قرآن کریم، پیامبر اکرم(ص) و مؤمنان به استقامت و پایداری در مسیر حق دعوت شدهاند و خداوند متعال میفرماید: «فَاسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ»؛ بنابراین استقامت یک دستور مقطعی نیست، بلکه مؤمن باید در مسیر حق پایدار بماند و در برابر سختیها و موانع دچار سستی نشود.
استقامت؛ شرط ماندن در مسیر حق
استاد دانشگاه با بیان اینکه استقامت در قرآن کریم جایگاه ویژهای دارد، گفت: پیامبر اکرم(ص) با وجود تلاش فراوان برای هدایت مردم، مأمور به استمرار و استقامت در مسیر دعوت الهی بود و این مسئله نشان میدهد که حتی در انجام وظیفه الهی نیز استمرار و پایداری از اهمیت اساسی برخوردار است.
حجتالاسلام هاشمی ادامه داد: یکی از آثار استقامت، نزول رحمت و نصرت الهی است؛ خداوند متعال میفرماید: «إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلَائِکَةُ». این آیه نشان میدهد که صرفاً یک حرکت خوب و مقطعی کافی نیست، بلکه انسان باید در مسیر حق باقی بماند و استمرار داشته باشد.
وی با اشاره به نمونههایی از نصرت الهی در تاریخ اسلام، اظهار کرد: در جنگ بدر، مسلمانان با امکانات و نیرویی به مراتب کمتر در برابر سپاه دشمن قرار گرفتند، اما خداوند متعال به سبب ایمان و پایداری مؤمنان آنان را یاری کرد و در قرآن کریم از امداد فرشتگان برای یاری مؤمنان سخن گفته شده است.
استقامت؛ رمز موفقیت در عرصههای مختلف زندگی
این کارشناس مسائل دینی با بیان اینکه استقامت تنها به عرصههای دینی و سیاسی اختصاص ندارد، تصریح کرد: انسان برای موفقیت در هر کاری نیازمند استقامت است؛ کسی که میخواهد در کسبوکار موفق شود، ورزشکاری که به دنبال پیشرفت است و دانشآموزی که قصد موفقیت در تحصیل دارد، بدون استمرار و پشتکار به نتیجه مطلوب نمیرسد.
وی خاطرنشان کرد: یکی از بدترین روحیهها این است که انسان کاری را آغاز کند، اما آن را ادامه ندهد. در آموزههای دینی نیز بر ارزش عمل مستمر تأکید شده است؛ چراکه عمل کوچک اما مستمر میتواند از عمل بزرگی که استمرار ندارد، ارزشمندتر باشد.
حجتالاسلام هاشمی افزود: انسانهای موفق در عرصههای فردی، خانوادگی، اجتماعی و سیاسی، افرادی هستند که در مسیر اهداف خود پشتکار داشته و با وجود مشکلات و موانع، از حرکت بازنایستادهاند.
ارزش انسان در میزان استقامت اوست
وی با اشاره به جایگاه استقامت در مکتب عاشورا، اظهار داشت: ارزش انسان در نهایت به میزان ایستادگی و استقامت او در راهی است که آن را حق میداند.
استاد دانشگاه افزود: یاران امام حسین(ع) در روز عاشورا با وجود تعداد اندک در برابر لشکر عظیم دشمن ایستادند و به دلیل همین استقامت و پایمردی در راه حق، به جایگاهی رسیدند که نام و یاد آنان در تاریخ ماندگار شد.
وی ادامه داد: این یک درس بزرگ برای مؤمنان است که اگر راهی را حق تشخیص دادند، نباید به دلیل کم بودن تعداد یا محدود بودن امکانات از مسیر خود عقبنشینی کنند، بلکه باید تا پایان در مسیر حق استقامت داشته باشند.
استقامت یعنی گم نکردن هدف
حجتالاسلام هاشمی در ادامه به تبیین مفهوم استقامت پرداخت و گفت: استقامت یعنی انسان هدف خود را گم نکند، در مسیر حرکت به سوی آن باقی بماند، خداوند را همواره در نظر داشته باشد، او را قادر مطلق بداند و در عین حال حرکت خود را ادامه دهد و گرفتار سستی و افتوخیزهای مداوم نشود.
وی با اشاره به سازوکار نصرت و هدایت الهی، بیان کرد: زمانی که استقامت در انسان شکل میگیرد و او در مسیر هدف الهی حرکت میکند، نصرت و رحمت خداوند نیز شامل حال او میشود.
این کارشناس مسائل دینی خاطرنشان کرد: تاریخ نشان داده است که خداوند مؤمنانی را که در مسیر حق پایداری کردهاند، با شیوههای مختلف یاری کرده است و این نصرت همیشه از مسیر ابزارهای مادی و متعارف صورت نگرفته است.
خداوند مستکبران را با سادهترین ابزارها شکست میدهد
وی با اشاره به نمونههایی همچون ماجرای حضرت موسی(ع) و فرعون، جنگ احزاب و اصحاب فیل، اظهار کرد: هرکس در مقابل خداوند بایستد و دچار تکبر شود، خداوند قادر است با سادهترین ابزارها او را شکست دهد و بساط قدرت او را برهم بزند.
حجتالاسلام هاشمی افزود: در جنگ احزاب، دشمنان اسلام با نیروی فراوان برای پایان دادن به کار مسلمانان وارد میدان شدند، اما خداوند با وزش باد، شرایط را به گونهای رقم زد که دشمنان پراکنده شدند و نتوانستند به هدف خود دست پیدا کنند.
وی تصریح کرد: این نمونههای تاریخی به ما میآموزد که نصرت الهی لزوماً از مسیر ابزارهای مادی و محاسبات انسانی اتفاق نمیافتد و مؤمن نباید قدرت خداوند را در محاسبات خود نادیده بگیرد.
پیروزی مؤمنان با تکیه بر خداوند است
این استاد دانشگاه با اشاره به برخی حوادث معاصر گفت: در حوادثی مانند واقعه طبس نیز باید توجه داشت که امکانات مادی به تنهایی عامل پیروزی نیست و مؤمنان باید نقش خداوند را در نصرت و پیروزی مورد توجه قرار دهند.
وی ادامه داد: مؤمن نباید در برابر دشمن تنها به تعداد نیروها و میزان امکانات خود نگاه کند؛ چراکه اگر انسان به امکانات خود مغرور شود و نقش خداوند را فراموش کند، ممکن است از نصرت الهی محروم شود.
جنگ حنین؛ عبرتی برای مؤمنان
حجتالاسلام هاشمی با اشاره به جنگ حنین اظهار داشت: در این جنگ، مسلمانان به دلیل افزایش تعداد نیروها و امکانات خود دچار نوعی غرور شدند و تصور کردند که پیروزی قطعی است، اما در آغاز نبرد با حمله دشمن دچار آشفتگی شدند و بسیاری از آنان عقبنشینی کردند.
وی افزود: در نهایت گروه اندکی که در کنار پیامبر اکرم(ص) باقی ماندند، ثابتقدم ماندند و خداوند آنان را یاری کرد. این حادثه نشان میدهد که عامل اصلی پیروزی، صرفاً تعداد نیرو و امکانات نیست، بلکه ایمان، ثبات قدم و توکل بر خداوند نقش اساسی دارد.
دشمن در جنگ ترکیبی، تابآوری مردم را هدف قرار میدهد
این کارشناس مسائل دینی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شرایط امروز جامعه بر اهمیت تابآوری مردم تأکید کرد و گفت: یکی از نگرانیهای مهم در شرایط کنونی، مسئله استقامت و تابآوری مردم است؛ مردمی که در صحنه حضور پیدا کردهاند باید بدانند که استقامت تنها مربوط به یک مقطع و زمان خاص نیست، بلکه در مراحل مختلف و حتی دوران آرامش و آتشبس نیز باید حفظ شود.
وی افزود: دشمن در جنگ ترکیبی تلاش میکند تابآوری مردم را هدف قرار دهد و در محاسبات مسئولان نیز خطا ایجاد کند؛ بنابراین حفظ ایمان، بصیرت و استقامت مردم از اهمیت ویژهای برخوردار است.
حجتالاسلام هاشمی خاطرنشان کرد: جامعهای که از استقامت برخوردار باشد، در برابر فشارها و تهدیدها دچار فروپاشی نمیشود و میتواند با حفظ امید و ایمان، مسیر خود را ادامه دهد.
محرم؛ مکتب شناخت حق و باطل
وی با اشاره به جایگاه محرم و عاشورا اظهار کرد: محرم تنها ایام عزاداری نیست، بلکه مکتبی الهی و دانشگاهی بزرگ برای شناخت حق و باطل است؛ مکتبی که میتواند زمینهساز قیامهای صالح و موجب انسانسازی و جامعهسازی شود.
استاد دانشگاه ادامه داد: در مکتب عاشورا، انسان با نمونهای روشن از استقامت، ایمان و فداکاری مواجه است و میآموزد که در شرایط سخت، نباید حق را به دلیل دشواریهای مسیر رها کرد.
وی تأکید کرد: مؤمنان باید در مکتب عاشورا خود را بازخوانی کنند، نقاط قوت و ضعف خود را بشناسند و تلاش کنند با اصلاح رفتار و تقویت ایمان، در مسیر حق استقامت بیشتری داشته باشند.
ایمان، توکل و استقامت؛ سه رکن حرکت مؤمن
حجتالاسلام هاشمی در پایان با تأکید بر اینکه استقامت، ایمان و توکل سه عنصر اساسی در مسیر حرکت مؤمن هستند، گفت: تاریخ نشان داده است که هرگاه مؤمنان با وجود سختیها و فشارها در مسیر حق ثابتقدم ماندهاند، زمینه نصرت الهی فراهم شده است.
وی افزود: جامعه مؤمنان باید با حفظ استقامت، ایمان و امید از میدان خارج نشود و در برابر فشارها و فتنهها عقبنشینی نکند؛ چراکه وعده نصرت الهی برای کسانی است که در مسیر حق استقامت میکنند.
نظر شما