بهگزارش قدس آنلاین، یک خط لوله هزار و ۲۰۰کیلومتری، نفت میدانهای شرقی عربستان را بدون عبور از هرمز به بندر ینبع در دریای سرخ میرساند و در ماههای جنگ یکی از اصلیترین راههای ریاض برای دور زدن بحران خلیج فارس بوده است. عربستان اعلام کرده حمله چند پهپاد که بنا بر اعلام ریاض و بغداد از خاک عراق برخاستهاند، فعالیت این خط را موقتاً متوقف کرده است. هنوز هیچ گروهی مسئولیت حمله را نپذیرفته و دونالد ترامپ بدون ارائه مدرک گفته ایران «احتمالاً» مسئول بوده است. رویترز میگوید این خط در ماههای اخیر روزانه ۴ تا ۵میلیون بشکه نفت معادل حدود ۴ تا ۵درصد عرضه جهانی جابهجا میکرد. اهمیت ماجرا از خود حمله بیشتر است؛ راهی که قرار بود مشکل هرمز را دور بزند، حالا خودش به بخشی از بحران تبدیل شده است.
دیگر فقط هرمز نیست
در سوی دیگر شبهجزیره عربستان، انصارالله پس از پیشروی سریع در ساحل غربی یمن، به جزیره پریم در میانه بابالمندب رسیده است. رویترز این تحول را یک «مسئله بزرگ تازه» برای دولت ترامپ توصیف کرده؛ زیرا عربستان طی ماههای گذشته بخش بیشتری از نفت خود را به بنادر دریای سرخ منتقل کرده بود و اکنون همان مسیر نیز با ریسک تازهای روبهرو است.
این همان سناریویی است که اندیشکدههای غربی از چند ماه پیش درباره آن هشدار میدادند. چتمهاوس در جولای نوشته بود همزمانی فشار بر هرمز و بابالمندب میتواند عملاً بحران را به سه گلوگاه پیوند دهد: هرمز، بابالمندب و در ادامه کانال سوئز. اندیشکده CSIS نیز پیشتر محاسبه کرده بود عربستان پس از آغاز بحران هرمز توانسته بخش بزرگی از صادرات خود را از مسیر دریای سرخ حفظ کند؛ مزیتی که ناامنی بابالمندب آن را تضعیف میکند.
در نتیجه، مسئله دیگر فقط توان ایران برای ایجاد اختلال در یک آبراه نیست. هر بار که بازار و کشورهای منطقه برای فشار هرمز راه جایگزینی پیدا کردهاند، آن مسیر نیز با محدودیت تازهای روبهرو شده است.همین نکته موجب شده حتی دیوید شنکر، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا و پژوهشگر مؤسسه واشنگتن، در گفتوگو با رویترز وضعیت موجود را برخورداری تهران از «اهرم بسیار بزرگ» توصیف کند.
مسئله واشنگتن؛ چند جبهه، یک ارتش
واکنش آمریکا به این موضوع قابل تأمل است. رویترز گزارش داده محمد بنسلمان از ترامپ خواسته آمریکا مستقیماً برای مقابله با انصارالله وارد عمل شود، اما واشنگتن فعلاً این درخواست را نپذیرفته و فقط وعده همکاری اطلاعاتی داده است. ترامپ نیز گفته انصارالله با دولت او تماس گرفته و خواسته آمریکا مستقیماً وارد جنگ یمن نشود. این رفتار به معنای ناتوانی نظامی آمریکا نیست. مسئله، هزینه گشودن یک جبهه تازه است.فایننشالتایمز دیروز گزارش داده آمریکا حتی در هرمز نیز پوشش دفاع هوایی کشتیهای تجاری را به چند بازه زمانی مشخص محدود کرده است. واشنگتن پیشتر برای کشتیهایی که از مسیر ساحل عمان حرکت میکردند پوشش طولانیتری فراهم میکرد؛ اما اکنون حفاظت به زمانهای تعیین شده محدود شده است.
استفن ورتایم، پژوهشگر ارشد بنیاد کارنگی، در تحلیل تازه رویترز این وضعیت را دقیقتر صورتبندی کرده است. او میگوید: راهبرد تازه ترامپ قرار بود اقتصاد ایران را تحت فشار قرار دهد، در حالی که شدت جنگ آن قدر پایین نگه داشته شود که هزینه اقتصادی آن به داخل آمریکا منتقل نشود؛ پیشروی انصارالله این محاسبه را دشوارتر کرده است.اعداد هم همین را نشان میدهند؛ برنت هفته را برای غربیها بالای ۱۰۴دلار تمام کرده و بیش از ۸درصد در یک هفته رشد کرده است. قیمت متوسط گازوئیل آمریکا برای نخستین بار از ۶دلار در هر گالن گذشته است.
از فشار به ترتیبات سیاسی
همزمان با این فرایند، ایران یک مسیر دیگر را هم باز نگه داشته است. قرار است ایران و کشورهای منطقه دوشنبه در عمان درباره هرمز گفتوگو کنند. رویترز به نقل از یک مقام ایرانی میگوید نباید انتظار امضای توافق نهایی در همین نشست را داشت، اما عمان این جلسه را برای گفتوگو درباره هرمز و مسائل وسیعتر منطقهای ترتیب داده است. بحرین اعلام کرده شرکت نخواهد کرد.
نظر شما