بهگزارش قدس آنلاین، در آستانه ۲۰۰روزگی جنگ و نزدیک به یک ماه پس از اغمای توافق اسلامآباد، جغرافیای منطقه امروز شاهد رویداد دیپلماتیکی است که بر آینده منازعه ایران و آمریکا اثرگذار است. میانگین قیمت گازوئیل در ایالات متحده با گذر از مرز ۶ دلار به رکوردی تاریخی رسیده ولی همزمان خالیفروشی ترامپ به افکار عمومی داخلی درباره تنگه هرمز ادامه دارد. رئیسجمهور آمریکا که مدعی است «آبراهه در کنترل است»، اما توسط سرهنگ علی محمدی، معاون سیاسی نیروی دریایی سپاه این گونه مورد خطاب قرار میگیرد؛ «اگر چنین است، بسمالله. یکی از ناوهای خود را به فاصله ۱۰۰کیلومتری ایران نزدیک کنید».
بیتفاوت به فضاسازی رسانهای موجود و خالیبندی مقامات کاخ سفید، تهران در حوزه سیاسی مشغول پیشبرد ترتیبات، معماری و ساخت نظم ایرانی در خلیج فارس است. این راهبرد منطقهای از خلال سخنان دیروز رئیس جمهور قابل استناد است. پزشکیان در گفتوگو با ایندیا تودی درباره محاسبات مد نظر جمهوری اسلامی گفت: «ما در رابطه با تنگه هرمز با عمان گفتوگو کردیم. در مورد یک چارچوب و مسیر مشخص به تفاهم رسیدیم. دوشنبه قرار است وزرای خارجه همان کشورهای عربی که میخواستیم با هم دعوا کنیم، در عمان حاضر شوند تا درباره این مسیر هرمز با یکدیگر تفاهم و آن را اعلام کنیم. در این چارچوب قوانین بینالمللی مسیر باز خواهد بود، به شرط آنکه آمریکا دست از تهاجم و تجاوزهای ناجوانمردانه بردارد».
معادلهسازی سیاسی تهران
تهران و مسقط از اوایل شهریور درباره جزئیات مسیرهای جدید ورود به خلیج فارس متناسب با فضای جنگی و مطالبات مشروع ایران وارد شور و رایزنی شده و نتیجه نهایی آن امروز در عمان مشخص و اعلام میشود، ازاینرو همه چشمها به این نشست دوخته شده است. نشستی که تفاهم ایران و عمان با حضور برخی کشورهای منطقه و بدون حضور آمریکا در آن رونمایی میشود.درباره جزئیات تفاهم مذکور اطلاعرسانی دقیقی صورت نگرفته، اما از خلال گفتهها و گمانهزنیهای رسانهای میتوان به چند جنبه دست یافت؛ نخست آن گونه که وزیر امور خارجه در گفتوگو با العربی جدید به آن اشاره کرده، تفاهم به هیچ وجه به معنای بازگشایی تنگه هرمز نیست.
هفت شرط ایران برای باز کردن آبراهه شامل اتمام جنگ در همه جبههها (غزه، لبنان و ایران)، رفع محاصره، آزادسازی بخش قابل توجهی از اموال بلوکه شده، لغو تحریمها، مسیر ایرانی تنگه، پذیرش حقوق هستهای ایران (حق غنیسازی و عدم خروج ۴۰۰ کیلو اورانیوم۶۰درصد) و... است و تا این موارد از سوی آمریکا رعایت نشود خبری از باز شدن تنگه نیست. بنابراین تفاهم دوجانبه به این معنی است که اگر قرار شد تنگه باز شود بر اساس این تفاهم خواهد بود که گامی در راستای اعمال حاکمیت ایران بر هرمز محسوب میشود. مهمتر اینکه آمد و شد تحت ترتیبات ایرانی خواهد بود و پس از اجرایی شدن آن، مسیر جنوبی که آمریکا اصرار به باز شدن آن حتی با گزینه نظامی داشت و عامل اصلی تنش جدید بود، بسته و بدون اثر خواهد شد و این برد بزرگی است.
از سویی در حالی که واشنگتن با خیال خام یکسره کردن کار جمهوری اسلامی، در حمایت از رژیم جنایتکار صهیونیستی وارد نزاع با ایران شد، نه تنها در این زمینه ناکام ماند بلکه برگزاری نشست مسقط عملاً دست برتر تهران در معادلهسازی سیاسی و امنیتی را به اثبات میرساند. آن گونه که علی قلهکی، فعال رسانهای مینویسد، طبق توافق جدید، «مسیر ورودی به تنگه هرمز ۱۰۰درصد در اختیار ایران» (مسیر شمالی) و «مسیر خروجی نیز ۲۵ درصد در آب ایران» بوده و این مؤید اثرگذاری تهران در روندهای منطقه متناسب با منافع ملیاش است.
ایران؛ عمود خیمه امنیت جمعی منطقه
در فضایی که «مذاکره ایران با آمریکا» کاملاً متوقف شده و «توافق ایران و عمان بر سر تنگه» مسئلهای میان طرفین و کشورهای حوزه خلیج فارس تعبیر میشود، چنین اجتماعی را باید ابتکار ویژه تهران در مسیر امنیت جمعی آن هم فارغ از مداخلات همیشگی واشنگتن تلقی کرد. طبق گفته عراقچی جمهوری اسلامی معتقد است مسئولیت تأمین امنیت و ثبات صرفاً بر عهده طرفهای منطقهای بوده و ایران امیدوار است گفتوگوهای مسقط زمینه خوبی برای رایزنیهای آتی درباره موضوعات مورد اهتمام فراهم کند.
حمد بن جاسم، نخست وزیر پیشین قطر نیز درباره روند مسقط میگوید: «من همواره دعوت به گفتوگو کردهام و همچنان میگویم کشورهای شورای همکاری باید به صورت جمعی و مستقیم با ایران گفتوگو کنند تا از بحرانی که در آن قرار گرفتهایم خارج شویم. نشست عمان میتواند آغاز قرار گرفتن روند حلوفصل مسائل در چارچوبی درست باشد».در نهایت حضور شیخنشینها در نشست عمان آن هم در محیط جنگی، یک پیامد دیگر دارد و آن تمکین اعراب در برابر اعتبار خودساخته ایران است که میتواند در ادامه مسیر دوری آنها از وابستگی امنیتی و نظامی به ایالات متحده را همواره کرده و تهران را یک گام دیگر به هدف همیشگی یعنی اخراج اشغالگران آمریکایی از منطقه نزدیک کند.
نظر شما