«ایران عمداً مذاکرات با ایالات متحده را طولانی کرده تا دونالد ترامپ را پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر آمریکا از نظر سیاسی تضعیف کند» این چکیده گزارش دیروز رویترز است؛ گزارشی که در آن، به ابعاد نبردی پرداخته شده که نه با جنگیدن، بلکه با نجنگیدن ایران، در حال رقم خوردن است. آنچه در ادامه می‌خوانید بخش‌هایی از این گزارش است: سه مقام ارشد ایرانی و یک فرد مطلع از مذاکرات داخلی تهران که به شرط حفظ هویت خود با رویترز گفت‌وگو کرده‌اند، گفتند تهران متقاعد شده که رئیس‌جمهور آمریکا آماده است برای شکستن بن‌بست جنگ هشت‌ماهه، دوباره به حملات نظامی متوسل شود.یکی از این مقامات گفت: ایران خود را برای حملات دوباره اسرائیل و آمریکا آماده می‌کند، نه برای توافق با آمریکا به‌منظور پایان جنگ. جمهوری اسلامی مصمم است که با طولانی کردن مذاکرات و در عین حال گریز از بالا گرفتن تنش‌ها، نگذارد ترامپ به پیروزی سیاسی برسد. سعید لیلاز، تحلیلگر مقیم تهران نیز گفت: با طولانی کردن مذاکرات، ایران بدون انجام هیچ اقدام غیرقانونی، بر انتخابات آمریکا تأثیر می‌گذارد.
بهره‌برداری ایران از مشکلات سیاسی ترامپ
مقامات ایرانی معتقدند ترامپ ممکن است دیر یا زود برای شکستن بن‌بست، حملات را از سر بگیرد. آن‌ها شانس کمی برای پیشرفت معنادار مذاکرات پیش از انتخابات ۳ نوامبر قائل‌اند.تهران اصرار دارد شرایط طرح هفت‌روزه باید پیش از آغاز هر گونه مذاکره هسته‌ای برآورده شود. در مقابل، واشنگتن تحت فشار اسرائیل می‌خواهد برنامه هسته‌ای ایران از همان ابتدا روی میز باشد؛ برنامه‌ای که ایران آن را صرفاً صلح‌آمیز می‌داند و قدرت‌های غربی برای آن بُعد نظامی قائل‌اند. تهران همچنین هیچ نشانه‌ای از تمایل به چشم‌پوشی از اهرم فشاری که در جریان جنگ بر تنگه هرمز بدست آورده، نشان نمی‌دهد.
ترامپ بارها گفته است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، قیمت نفت کاهش خواهد یافت، اما برنامه مشخصی برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز ارائه نکرده است. این تنگه پیش از جنگ حدود یک‌پنجم تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی مایع را از خود عبور می‌داد و از آغاز جنگ عملاً تحت کنترل ایران قرار گرفته است.مقامات ایرانی می‌گویند حفظ وضعیتی میان جنگ و صلح تا انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، به تهران امکان می‌دهد فشار بر واشنگتن را حفظ کرده و همزمان تعهد خود به دیپلماسی را تکرار کند.
سابقه بی‌اعتمادی عمیق تهران به واشنگتن
بی‌اعتمادی تهران به واشنگتن ریشه‌های عمیقی دارد. در ژوئن ۲۰۲۵، حمله اسرائیل برنامه‌های دور ششم مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا در عمان را برهم زد. در فوریه گذشته نیز آمریکا و اسرائیل درست پس از پایان یک دور مذاکرات و در حالی که بحث‌های فنی بیشتری برنامه‌ریزی شده بود، جنگ را آغاز کردند.لیلاز تأکید کرد: ایران معتقد است آمریکا حتی زمانی که تهران به تعهدات خود پایبند بوده، بارها توافق‌ها را نقض کرده است. او گفت: رسیدن به توافق پایدار با آمریکا، حتی پس از دولت ترامپ، به‌دلیل عمیق‌تر شدن بی‌اعتمادی دیگر ممکن نیست.
الکس واتانکا، مدیر برنامه ایران در مؤسسه خاورمیانه در واشنگتن نیز گفت: جمهوری اسلامی به‌وضوح می‌کوشد به ترامپ از نظر سیاسی آسیب بزند.
بن‌بست بر سر ترتیب گام‌ها
اختلاف اصلی اکنون بر سر ترتیب اقدام‌هاست، نه لزوماً محتوای آن‌ها. واشنگتن می‌خواهد تنگه هرمز بازگشایی و غنی‌سازی اورانیوم متوقف شود.
تهران می‌خواهد محاصره دریایی بنادرش برداشته و تحریم‌های نفتی لغو شود و خصومت‌ها در همه جبهه‌های منطقه‌ای پایان یابد.
ایران طرح هفت‌روزه‌ای ارائه کرده که بر اساس آن در صورت پذیرش شرایطش، تنگه ظرف ۶روز بازگشایی و روز هفتم مذاکرات از سر گرفته می‌شود. آمریکا به این طرح پاسخ داده، اما تهران آن را ناکافی دانسته است.مقامات ایرانی می‌گویند تا زمانی که شرایطشان برآورده نشود، حاضر نیستند اهرم هرمز را از دست بدهند؛ اهرمی که به آن‌ها اجازه می‌دهد قیمت نفت را بالا نگه دارند و فشار سیاسی بر ترامپ و حزب جمهوری‌خواه را افزایش دهند.
نظر شما