در آستانه هشتمین ماه جنگ، واشنگتن بار دیگر از گزینه نظامی سخن می‌گوید. اما این بار پیش از آغاز احتمالی عملیات، مخالفت‌ها از درون مجموعه شرکای آمریکا شنیده می‌شود. افزایش قیمت نفت، ناامنی مسیرهای دریایی و خطر گسترش درگیری به کشورهای منطقه، هزینه تصمیم نظامی جدید را بالاتر برده است.
تهدید حمله در همین آخر هفته
تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه، روز جمعه اعلام کرد حمله دوباره واشنگتن به ایران حتی در همین آخر هفته میلادی (شنبه و یکشنبه) امکان‌پذیر است. او تأکید کرد هدف آمریکا تغییر نظام سیاسی ایران نیست، بلکه تغییر موازنه امنیتی منطقه است. با این حال، ترامپ در پاسخ به خبرنگاران گفت از چنین برنامه‌ای اطلاعی ندارد.رویترز نیز گزارش داده آمریکا و اسرائیل طرح‌هایی برای حمله احتمالی به تأسیسات هسته‌ای، زیرساخت‌های انرژی و توان موشکی و پهپادی ایران پس از انتخابات سوم نوامبر بررسی کرده‌اند. وجود چنین طرح‌هایی به‌معنای صدور فرمان اجرا نیست؛ اما نشان می‌دهد گزینه تشدید نظامی همچنان در محاسبات واشنگتن حضور دارد. آمریکا به وضوح از فقدان دستاورد در جنگی که به راه انداخته، رنج می‌برد.
۸ کشور در برابر جنگی تازه
کمی دورتر، نشست وزیران خارجه ترکیه، عربستان، پاکستان، مصر، بریتانیا، فرانسه، آلمان و ایتالیا در استانبول برگزار شد. هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه پس از نشست اعلام کرد حاضران اتفاق نظر دارند که حمله تازه به ایران، جنگ را در منطقه گسترش می‌دهد و مداخله نظامی راه حل بحران نیست. وزیر خارجه فرانسه نیز هشدار داد تشدید درگیری فقط بازندگان بیشتری بر جای می‌گذارد و قیمت انرژی را بالاتر می‌برد.بیانیه مشترک هشت کشور بر ضرورت دیپلماسی و کاهش تنش تأکید دارد؛ هر چند این کشورها همچنان خواهان بازگشایی هرمز هستند و درباره برنامه هسته‌ای ایران نیز با تهران اختلاف دارند. اهمیت این موضع در همین تمایز است. مخالفت آنان با حمله دوباره به ایران نشانه نگرانی فزاینده از پیامدهای سیاست نظامی آمریکاست.
نفت؛ صورتحساب جنگ بعدی
این نگرانی پشتوانه اقتصادی روشنی دارد. رویترز گزارش داد نفت برنت معاملات جمعه را در قیمت ۱۱۶٫۷۲ دلار به پایان رساند؛ افزایشی که نگرانی از اختلال عرضه در خاورمیانه، به‌ویژه حملات اخیر در عربستان در آن نقش داشت.
بنابراین حتی پیش از شروع عملیات تازه، احتمال تشدید جنگ بر بازار انرژی اثر گذاشته است. برای کشورهای اروپایی و واردکنندگان نفت، جنگ بعدی می‌تواند به معنای فشار بیشتر بر سوخت، حمل‌ونقل و فعالیت اقتصادی باشد.
مؤسسه مطالعات جنگ و پروژه تهدیدهای بحرانی آمریکا در ارزیابی ۲۳ اکتبر، احتمال حملات پهپادی بازیگران مسلح مستقر در عراق به عربستان را مطرح کرده‌اند. این ارزیابی نشان می‌دهد تحلیلگران آمریکایی نیز خطر گسترش جغرافیای درگیری را جدی می‌گیرند.برای ایران، اهمیت این وضعیت در حفظ بازدارندگی و جلوگیری از محاسبه اشتباه طرف مقابل است؛ بدون آنکه بحران به رویارویی فراگیر با همسایگان تبدیل شود.
محاسبه‌ای دشوارتر برای آمریکا
تحولات اخیر نشان می‌دهد ترامپ همچنان از عدم دستاورد در جنگی که به راه انداخته کلافه است و در این کلافگی، ممکن است دوباره به اقدام نظامی بی‌حاصل متوسل شود. اما این بار همراه کردن شرکای منطقه‌ای و اروپایی با پیامدهای عملیات تازه، برای آمریکا دشوارتر شده است. جنگ جدید شاید با تصمیم واشنگتن آغاز شود، اما هزینه‌های آن در اختیار واشنگتن نخواهد ماند.
نظر شما