انتخابات اسرائیل فقط رقابت بر سر قدرت سیاسی نیست؛ به آزمونی برای ماندن یا رفتن بخشی از جامعه تبدیل شده است. جنگ‌های پیاپی، بحران معیشت، شکاف‌های اجتماعی و نگرانی از تداوم حاکمیت راست افراطی، شمار فزاینده‌ای از اسرائیلی‌ها را به جست‌وجوی آینده‌ای بیرون از سرزمین‌های اشغالی سوق داده است.
بحران اعتماد؛ وقتی آینده در داخل دیده نمی‌شود
نزدیک به یک‌پنجم رأی‌دهندگان اسرائیلی به دلیل وضعیت امنیتی و اجتماعی به مهاجرت فکر می‌کنند. نظرسنجی دانشگاه عبری اورشلیم در چهارم اکتبر نشان می‌دهد اعتماد به آینده به‌شدت آسیب دیده است؛ کمتر از یک‌چهارم ساکنان باور دارند فرزندانشان زندگی بهتری خواهند داشت. پس از حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ‌های غزه، لبنان و ایران، احساس ناامنی با افزایش هزینه‌های زندگی و تشدید شکاف‌های سیاسی درهم آمیخته است. قیمت مواد غذایی نیز طی چهار سال ۲۰ درصد افزایش یافته است.
جنگ و شکاف اجتماعی؛ بهای سیاست‌های نتانیاهو
جامعه اسرائیل پیش از هفتم اکتبر نیز بر سر اصلاحات قضایی دولت نتانیاهو دچار شکاف بود. اکنون اختلاف بر سر جنگ، مدیریت بحران گروگان‌ها و تقسیم بار خدمت نظامی، این گسل‌ها را عمیق‌تر کرده است. هزاران نیروی ذخیره صدها روز در غزه و لبنان خدمت کرده‌اند، درحالی‌که مشارکت نظامی مردان فوق‌ارتدوکس همچنان پایین است؛ مسئله‌ای که نارضایتی بخش‌هایی از جامعه را افزایش داده است. هم‌زمان، گردشگری و ساخت‌وساز از جنگ، کمبود نیروی کار و محدودیت اشتغال فلسطینیان آسیب دیده‌اند.
فرار سرمایه انسانی؛ تهدیدی برای اقتصاد
بر اساس پژوهشی از دانشگاه تل‌آویو، نزدیک به ۲۷۰ هزار اسرائیلی طی سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ دست‌کم سه ماه متوالی خارج از سرزمین‌های اشغالی زندگی کرده‌اند؛ میانگین سالانه‌ای حدود ۵۰ درصد بالاتر از دهه قبل. مهاجرت پزشکان، مهندسان، دانشگاهیان و متخصصان فناوری اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا اقتصاد اسرائیل به نیروی انسانی ماهر و بخش‌های دانش‌محور وابسته است. «ایتای آتر»، استاد اقتصاد بنگاه در دانشگاه تل‌آویو، هشدار می‌دهد خروج حتی بخشی از این گروه می‌تواند چرخه‌ای خودتقویت‌شونده بسازد؛ افت چشم‌انداز اقتصادی و تضعیف خدمات اساسی، افراد بیشتری را به مهاجرت ترغیب می‌کند.
پیروزی انتخاباتی و خطر چرخه مهاجرت
رقابت نزدیک «لیکود» به رهبری نتانیاهو با حزب «یاشارِ» گادی آیزنکوت، در شرایطی برگزار می‌شود که تشکیل اکثریت پارلمانی برای هر دو بلوک قطعی نیست اما پیامد انتخابات صرفاً در ترکیب دولت خلاصه نمی‌شود. اگر بخشی از نیروهای ماهر و عمدتاً سکولار و لیبرال اراضی اشغالی را ترک کنند، هم ظرفیت اقتصادی اسرائیل تضعیف می‌شود و هم توازن اجتماعی آن ممکن است به سود جریان‌های مذهبی و ملی‌گرای مذهبی تغییر کند. در چنین وضعی، کاهش وزن مخالفان داخلی می‌تواند قطبی‌شدن را تشدید و موج تازه‌ای از مهاجرت ایجاد کند. برای اسرائیل، مسئله فقط این نیست که چه کسی دولت را تشکیل می‌دهد؛ بلکه این است که چه تعداد از شهروندان، آینده خود را همچنان در این رژیم می‌بینند.
نظر شما