این نشستها در ادامه رایزنیهایی بود که پیش از این در کشور ترکیه رخ داده بود. صبح جمعه پیش از برگزاری مذاکرات، هیئتهای دو طرف در برنامههایی جداگانه با وزیر خارجه کشور میزبان دیدار کردند.
عراقچی: برای قضاوت زود است
وزیر خارجه ایران دیشب پس از پایان گفتوگوهای مسقط، نتایج این گفتوگوها را تشریح کرد و گفت: این گفتوگوها شروع خوبی بود، اما ادامه آن منوط به انجام مشورتها در پایتختها و تصمیمگیری درباره نحوه ادامه مسیر است.
عراقچی اظهار کرد: مذاکرات از ساعت ۱۰ صبح آغاز شد و تا نزدیک ساعت ۱۸ ادامه داشت و طی آن، جلسات متعددی بهصورت غیرمستقیم برگزار شد. آقای «بدر البوسعیدی» وزیر خارجه عمان نقش فعالی در میزبانی و انتقال پیامها و دیدگاههای دو طرف ایفا کرد و چندین دور تبادل نظر میان طرفین انجام شد.
وی خاطرنشان کرد: درباره اصل ادامه مذاکرات تقریباً توافق نظر وجود دارد و مقرر شده مذاکرات ادامه پیدا کند، اما زمان و تاریخ دور بعدی پس از مشورتهای بعدی و از طریق میانجی عمانی تعیین خواهد شد. عراقچی با اشاره به شرایط آغاز دوباره مذاکرات گفت: پس از حدود هشت ماه پرتنش و پشت سر گذاشتن یک جنگ و مجموعهای از تحولات، روند گفتوگوها از سر گرفته شده است.
به گفته وی، در صورتی که همین رویکرد از سوی طرف مقابل ادامه یابد، امکان دستیابی به یک چارچوب مورد توافق برای ادامه مذاکرات و موضوعات مطرحشده در جلسات بعدی وجود دارد، با این حال قضاوت نهایی را زودهنگام دانست.
وزیر خارجه ایران پیش از آغاز گفتوگوها هم در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: ایران با چشمانی باز و بدون از یاد بردن رویدادهای سال گذشته وارد مسیر دیپلماسی میشود. ما با حسن نیت وارد تعامل میشویم و در عین حال، قاطعانه بر حقوق خود ایستادگی میکنیم.
نمایشهای بیخاصیت
همزمان با برگزاری دور جدید مذاکرات، حضور فرمانده ستاد مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) در کنار هیئت آمریکایی، توجه رسانهها را چه در داخل ایران و چه در سطح بینالملل به خود جلب کرد.
واکنشها به این موضوع که نخستین بار توسط روزنامه آمریکایی والاستریت ژورنال مطرح شد، فراوان بود.
در ایران، شماری از چهرهها، این حضور را نمایش قدرتی از سوی طرف آمریکایی دانستند. نظامالدین موسوی، مدیرعامل پیشین خبرگزاری فارس و نماینده فعلی مردم تهران در مجلس، خطاب به وزیر خارجه نوشت: فرمانده سنتکام بدون اطلاع قبلی در میان هیئت مذاکرهکننده آمریکایی چه میکند؟ مذاکرات را متوقف میکردید و فرماندهان نظامی را میبردید.
یورونیوز هم نوشت: حضور «برد کوپر» نشاندهنده درهمتنیدگی غیرقابل وصف دیپلماسی و امنیت در روابط ایران و آمریکاست؛ بهگونهای که حضور یا حتی طرح نام یک فرمانده ارشد نظامی، میتواند بر فضای اعتماد، محاسبات طرفین و افکار عمومی تأثیرگذار باشد.
علاوه بر این، حضور «جرد کوشنر» داماد یهودی دونالد ترامپ در این دور از مذاکرات هم از چشم رسانهها دور نماند.
موضوع هستهای یا موشکی؟
در حالی که طرف ایرانی اعلام کرده بود در این دور از مذاکرات هم صرفاً موضوع هستهای به بحث گذاشته خواهد شد؛ شنیدههایی هم از احتمال طرح موضوع موشکی مطرح شد.
چنانکه لورنس نورمن، خبرنگار والاستریت ژورنال به روایت خبرآنلاین، مذاکرات مسقط را در شبکه ایکس اینگونه تحلیل کرد: آیا ایالات متحده موفق خواهد شد راه را برای مذاکراتی جدی بر سر حمایتهای نیابتی ایران و برنامه موشکهای بالستیک باز کند یا اینکه تنها اشارهای گذرا به آنها خواهد شد یا اصلاً صحبتی نمیشود؟ بیانیههای رسمی دولتها را فراموش کنید؛ فقط آنچه «داخل اتاق مذاکره» میگذرد اهمیت دارد. آیا ایران با پیشنهادی جدی، حداقل در حوزه هستهای وارد اتاق میشود تا نشان دهد برای مذاکراتی سریع آماده است نه یک روند فرسایشی و کُند؟ و آیا ایالات متحده اصلاً برنامهای برای کاهش تحریمها دارد؟
صلحطلبیهای بینالمللی
همزمان با برگزاری مذاکرات در مسقط، وزیر خارجه قطر هم در تماس تلفنی با همتای ترکیهای بر اهمیت تقویت تلاشها به منظور کاهش تنش و تقویت امنیت در منطقه از طریق گفتوگو و ابزارهای مسالمتآمیز تأکید کرد.
به نوشته ایسنا، «شیخ محمد بن عبدالرحمان بن جاسم آلثانی» نخستوزیر و وزیر خارجه قطر دیروز با «هاکان فیدان» همتای ترکی خود تلفنی گفتوگو کرد.
بر اساس اعلام وزارت خارجه قطر، در این گفتوگوی تلفنی، طرفین علاوه بر بررسی راههای گسترش روابط میان دوحه و آنکارا، درباره تحولات جاری در منطقه و برخی مسائل مورد علاقه دو کشور تبادل نظر کردند.
به گزارش شبکه خبری الجزیره، وزارت امور خارجه چین هم در بیانیهای اعلام کرد این کشور از ایران در دفاع از منافعش حمایت میکند و با «قلدریهای یکجانبه» مخالف است.
در ادامه این بیانیه آمده است چین از ایران در صیانت از حاکمیت، امنیت، عزت ملی و حقوق و منافع مشروعش حمایت میکند. «فیصل بن فرحان» وزیر خارجه عربستان سعودی هم روز گذشته درباره موفقیت مذاکرات میان ایالات متحده و ایران و یافتن مسیری برای مذاکره ابراز امیدواری کرد.
«دمیتری پسکوف» سخنگوی کاخ کرملین هم روز جمعه در جمع خبرنگاران ضمن استقبال از آغاز مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در مسقط، خواستار خویشتنداری کشورهای ذینفع در مسئله ایران شد.
نیروهای مسلح در بالاترین سطح آمادهباش
همچنین سخنگوی اسبق وزارت خارجه دیروز با تأکید بر اینکه دیپلماسی ابزاری برای منافع ملی است، تأکید کرد: ایران از دیگر ابزارهای قدرتش برای تأمین منافع چشمپوشی نمیکند و از امشب نیروهای مسلح را در بالاترین سطح آمادهباش در ماهها و روزهای اخیر حفظ خواهد کرد.
عباس موسوی، سخنگوی اسبق وزارت خارجه با اشاره به «خدعه آمریکا در مذاکرات پیشین مسقط و منفجر کردن میز دیپلماسی و بهتبع بیاعتمادی شدید ایرانیان به دولت فعلی آمریکا» و نیز «لشکرکشی بیسابقه آمریکا به منطقه با اهداف معلوم، بهویژه گستراندن سایه جنگ به مثابه شمشیر داموکلس بر سر ایران برای تسلیمشدن» در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: دیپلماسی و گفتوگو ابزاری در خدمت منافع ملی است که ایران در حال بهرهگیری بهموقع و بهینه از آن است. با وجود این، با توجه به واقعیات پیشگفته، ایران از دیگر ابزارهای قدرت خود برای تأمین منافع ملی (از جمله قدرت نظامی) چشمپوشی نخواهد کرد و از امشب نیروهای مسلح خود را در بالاترین سطح آمادهباش در ماهها و روزهای اخیر نگه داشته و نگاهی هم به تحرکات ضدامنیت ملی در اقصی نقاط کشور بهویژه مرزهای هوایی، زمینی و دریایی خواهد داشت.
خبرسازیهای بیخاصیت
چهارشنبهشب، پس از آنچه از سوی برخی رسانهها «درز دادن اطلاعات به قصد فشار بر ایران» عنوان شد، خبر رسید طرف آمریکایی با تغییر محل مذاکرات از ترکیه به عمان موافقت نکرده و مذاکرهای برگزار نخواهد شد. برای کمتر از ساعتی، خبر لغو مذاکرات، خبر یک رسانهها بود تا آنکه وزیر خارجه کشورمان در توییتی از برگزاری مذاکرات در روز جمعه، آن هم در عمان خبر داد و پس از آن بود که طرف آمریکایی تأیید کرد به خواسته طرف ایرانی تن داده و مذاکرات در همان محلی برگزار خواهد شد که ایرانیها خواستهاند و فعلاً خبری از آتشبازی ادعایی آمریکاییها نیست.
سرعت این خبرسازی و خنثی شدن آن، بهگونهای بود که برخی کانالها به طنز نوشتند: «به آنهایی که رفتهاند پمپ بنزین خبر بدهید برگردند».
نظر شما