پاییز فصل شیوع عفونتهای حاد تنفسی و بهویژه آنفلوانزاست و متخصصان، ماههای شهریور و مهر را مناسبترین فرصت برای واکسیناسیون علیه آنفلوانزا میدانند؛ با اینحال هنوز محمولههای واکسن آن به داروخانهها نرسیده است.
چندی پیش، رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت از افزایش موارد ابتلا به ویروس آنفلوانزا در کشور خبر داده بود.
به گفته قباد مرادی، میزان موارد آنفلوانزا در یکی دو هفته گذشته مقداری افزایش داشته و حدود ۵.۵ درصد از افرادی که با علائم عفونتهای تنفسی به مراکز بهداشتی و درمانی بستری و سرپایی مراجعه کردهاند، از نظر آنفلوانزا مثبت بودهاند.
در چنین شرایطی، واکسیناسیون آنفلوانزا بهویژه برای گروههای در معرض خطر اهمیت ویژهای دارد.
این در حالی است که امسال، تهیه و توزیع بخشی از واکسن وارداتی آنفلوانزای هر سال، یعنی ۲میلیون دز واکسن سه و چهار ظرفیتی از مبدأ اروپا به دلیل شرایط تحریم با چالشهای جدی روبهرو است، ضمن آنکه هنوز محمولههای ۱.۶ میلیون دز واکسن آنفلوانزای وعده داده شده مورد نیاز کشور برای امسال به داروخانهها نرسیده است.
گرچه قرار بود همچون سالهای گذشته واکسن مورد نیاز کشور در ابتدای شهریور به سازمان غذا و دارو تحویل و توزیع شود؛ اما هر از گاه روایتهای متفاوتی از سوی مسئولان و دستاندرکاران در این خصوص منتشر میشود.
محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت ۱۰ شهریور در حاشیه مراسم افتتاح بیمارستان شفا گلبهار با اشاره به کمبود واکسن آنفلوانزا و ضرورت تأمین آن، گفته بود: قول بیمورد نمیدهیم و تلاش میکنیم واکسن را تهیه کنیم؛ اما این موضوع به شرایط و وضعیت محاصره و تحریمها نیز بستگی دارد.
اما سخنگوی سازمان غذا و دارو با نگاهی بدبینانه معتقد است: واکسن آنفلوانزا در داروخانهها نیست و بهطور قطع تا مهر هم نمیرسد.
به گفته هادی احمدی، متأسفانه امسال بهدلیل اینکه مسیرهای انتقال ارز و دارو از طریق دریا بسته شده است، مسئولان سازمان غذا و دارو نتوانستهاند بهموقع درخواست واکسن را انجام دهند. نه مواد اولیه کافی برای تولید داخلی داریم و نه واردات مناسب دارو؛ همه مسیرها بسته است.
وی میگوید: از ۶ماه پیش باید سفارشها انجام میشد تا کارخانه مربوط براساس سفارش دریافتی، تولید کند. این کارخانهها تولید اضافه ندارند؛ مگر اینکه سایر برندهای واکسن آنفلوانزا مانند واکسنهای چینی را وارد کنند که معمولاً از این برندها زیاد استقبال نمیشود، مردم بیشتر از برندهای اروپایی مانند فرانسوی و هلندی استقبال میکردند که امسال زمینه خرید واکسن از این برندها فراهم نشد. یک بانک در اروپا وجود داشت که انتقال ارز را انجام میداد اما همین بانک به دلیل تحریمها حدود ۶ ماه میشود که انتقال ارز انجام نمیدهد. متأسفانه کشورهای اروپایی و سازمان ملل برخلاف ماده ۲۳ کنوانسیون ژنو که تسهیلکننده حملونقل دارو در زمان جنگ است عمل کردند، در این میان همه ارگانهای حقوق بشری درباره این وضعیت سکوت کردهاند.
۴۰۰ هزار یا یکمیلیون دز؟
احمدی در اظهار نظری دیگر به ایرنا میگوید: قرار است حدود ۴۰۰هزار دز واکسن آنفلوانزا وارد شود که این تعداد شاید فقط برای درمانگاههای دولتی کافی باشد؛ اما به دلیل تحریمها و موانع ایجاد شده، ثبت سفارش واکسن آنفلوانزا انجام نشده و شرکتها نتوانستند واکسن را وارد کنند و از طرفی تولید داخلی هم نداریم.
از سوی دیگر، مدیرکل دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و دارو، وعده تأمین حدود یکمیلیون دز واکسن را مطابق سالهای گذشته از منابع مختلف از جمله چین و روسیه میدهد و پیشبینی میکند این واکسنها از اواخر شهریور و اوایل مهر با توجه به محدودیت منابع و شرایط تأمین، به افراد دارای ریسک بالاتر و گروههای در معرض خطر تعلق گیرد.
دروغ تحریم نبودن دارو و اهمال ما
حمله به زیرساختهای نظام سلامت و تحریم دارو و تجهیزات پزشکی حربه و مستمسک کمهزینهای است تا مدعیان حقوق بشر با توسل به آن، بخشی از درد ناشی از زخمهای شکست خود در میدان را تسکین دهند.
احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان بیان میکند: وقتی همه این مسیرها بسته میشود و جنگ رخ میدهد، مردم و بیماران به دلیل عواقب جنگ و تحریم بیش از هر چیز آسیب میبینند. درست است که ماده ۲۳ کنوانسیون چهارم ژنو بهصراحت اعلام میکند ارسال دارو و کالاهای سلامتمحور حتی در زمان جنگ نیز باید از تحریم و جنگ مصون باشد، اما متأسفانه کشورهای اروپایی، کشورهای متخاصم و حتی سازمان ملل این ماده کنوانسیون ژنو را رعایت نمیکنند و همه سکوت کردهاند.
عملاً میتوان گفت نسلکشی در حال وقوع است، اما سازمان ملل، سازمانهای حقوق بشر و دولتهای غربی سکوت کرده و اجازه ارسال این داروها را نمیدهند. این یک جنایت جنگی آشکار است که از ارسال دارو برای بیماران نیازمند جلوگیری شود. مسئولان این اقدامها باید در برابر تاریخ پاسخگو باشند و بیتردید در آینده مشخص خواهد شد چه جنایتی در حق مردم ایران مرتکب شدهاند؛ اینکه مانع ورود داروها و کالاهای مرتبط با سلامت و جان مردم شدند. امیدواریم روزی دادگاه عادلی تشکیل شود تا این افراد در برابر اقدام خود پاسخگو باشند و به صدای مظلومیت مردمی که از دارو محروم شدهاند، برسند.
کیانوش جهانپور، پزشک و کارشناس سلامت و رسانه هم در این زمینه میگوید: در یک دام ژئوپلیتیک و سیاستی گرفتار شدهایم. از یک طرف دشمن خارجی با بستن کانالهای بانکی، حملونقل دریایی، پروازهای مستقیم حمل زنجیره سرد و تحریمهای پیدا و پنهان، مسیر واردات واکسنهای معتبر اروپایی را به شکلهای مختلف بسته یا بهشدت ناامن و پرهزینه کرده است؛ از طرف دیگر، خطوط تولیدی که با میلیاردها تومان سرمایهگذاری و نبوغ دانشمندان ایرانی راه افتاده بود، به شکلهای مختلف و با ضدتبلیغ، کارشکنی و بیتفاوتی یا قیمتگذاری دستوری، بدعهدی در خرید و بروکراسی فرساینده، متوقف شدهاند. نتیجه این است که فعلاً در مورد خاص آنفلوانزا، نه واکسن خارجی به میزان کافی در دسترس بوده و نه واکسن ایرانی در خط تولید باقی مانده است.
تحریمها یک جنایت آشکار علیه سلامت مردم ما هستند و نباید حتی یک لحظه، سنگینی بار تحریم و خباثت آن را نادیده گرفت. محاصره دریایی و اقتصادی هم با خلاقیت مضاعف به آن افزوده شده است. واردات واکسن خارجی به دلیل مسدود بودن سوئیفت و ترس شرکتهای چندملیتی و محدودیتهای لجستیک بسیار سخت شده و حتی تهیه مواد اولیه بیورآکتورها هم پرهزینه است، اما وقتی میدانستیم در تحریم هستیم و حتی ممکن است در شرایطی سختتر قرار بگیریم، چرا از تولید داخلی واکسن حمایت نکردیم؟
بازار داغ دلالان و بیتوجهی به زنجیره سرد
به نظر میرسد تأخیر در واردات و توزیع واکسن، بازار برخی دلالان را برای سودجویی از این خلأ، گرم کرده است؛ کالاهایی که کارشناسان میگویند بدون رعایت زنجیره سرد و نظارتهای کیفی، در بازار سیاه با قیمتهای گزاف عرضه میشوند.
بهمن صبور، عضو هیئت مدیره انجمن داروسازان ایران ضمن هشدار درباره ورود برخی واکسنها به صورت چمدانی اظهار میکند: واکسن یک فراورده بسیار حساس است و برای حفظ اثربخشی آن، رعایت کامل زنجیره سرد از زمان تولید تا مصرف ضروری است. در صورتی که شرایط نگهداری و دمای مناسب واکسن در طول مسیر رعایت نشود، نمیتوان از اثربخشی آن اطمینان داشت.
وی تأکید میکند: واکسنهای واردشده به صورت غیررسمی در صورتی که تحت نظارت نظام بهداشتی و با رعایت استانداردهای زنجیره سرد منتقل نشده باشند، قابل توصیه نیستند و مردم نباید صرفاً براساس ادعای فروشندگان درباره اصالت یا اثربخشی این واکسنها اقدام به خرید و تزریق کنند.
نظر شما