سوریه‌ای که هنوز از ویرانه‌های جنگ داخلی بیرون نیامده، حالا با فشار آمریکا و عربستان برای ورود به جنگ یمن روبه‌روست؛ تصمیمی که می‌تواند دستاوردهای شکننده بازسازی را نابود کند و دمشق را به جبهه تازه‌ای از منازعات منطقه‌ای بکشاند.
بازسازی سوریه؛ بهای حمایت خارجی
«احمد الشرع» یا همان «ابومحمد الجولانی» در برابر آزمونی قرار گرفته که پیامدهای آن فراتر از میدان نبرد یمن خواهد بود. پس از دیدار او با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، گزارش‌هایی درباره درخواست ریاض برای اعزام نیروهای سوری به جنگ علیه انصارالله منتشر شد؛ طرحی که بنا بر گزارش‌ها، با مخالفتی از سوی واشنگتن روبه‌رو نیست و ممکن است پای هزاران سرباز سوری را به عملیاتی تهاجمی باز کند.
این پیشنهاد در شرایطی مطرح شده که سوریه پس از بیش از یک دهه جنگ داخلی، همچنان با ارتشی پراکنده، کمبود تجهیزات، بحران اقتصادی و نیاز مبرم به سرمایه‌گذاری خارجی دست‌وپنجه نرم می‌کند. عربستان میلیاردها دلار برای بازسازی سوریه وعده داده و ترکیه و پاکستان نیز در بازسازی توان نظامی دمشق نقش دارند. اما همین حمایت‌ها، خطر وابستگی سیاسی سوریه را افزایش داده است؛ کشورهایی که در احیای دمشق سرمایه‌گذاری کرده‌اند، اکنون ممکن است از آن انتظار همراهی نظامی داشته باشند.
یمن؛ میدان جنگی متفاوت برای ارتش سوریه
محاسبه ریاض روشن به نظر می‌رسد؛ نیروهای مورد حمایت عربستان در یمن، با وجود برتری در تسلیحات و نیروی انسانی، نتوانسته‌اند انصارالله را از مواضع مستحکمش بیرون برانند. نیروهای سوری که در نبردهای داخلی تجربه کسب کرده‌اند، شاید بتوانند به تقویت این جبهه کمک کنند.
اما تجربه جنگ در سوریه، تضمینی برای موفقیت در یمن نیست. نیروهایی که حکومت بشار اسد را سرنگون کردند، در جغرافیایی آشنا و مقابل ارتشی فرسوده می‌جنگیدند. در مقابل، انصارالله سال‌هاست در زمین کوهستانی یمن جنگیده و از مزیت جغرافیایی و تجربه عملیاتی برخوردار است. ارتش نوپای سوریه نیز هنوز از انسجام و تجهیزات لازم برای یک کارزار طولانی برخوردار نیست. بنابراین، دستاورد نظامی احتمالی چنین مداخله‌ای نامطمئن است، درحالی‌که هزینه‌های آن می‌تواند سنگین باشد.
خطر گسترش جنگ و شعله‌ور شدن شکاف‌های فرقه‌ای
ورود سوریه به جنگ یمن می‌تواند دمشق را در معرض واکنش ایران و متحدان منطقه‌ای آن قرار دهد. الشرع تاکنون کوشیده است از رویارویی مستقیم با ایران و نیروهای همسو با آن اجتناب کند؛ اما مشارکت در عملیات علیه انصارالله ممکن است این سیاست را بی‌اثر سازد.
خطر فقط به حملات نظامی محدود نیست. تقابل نیروهای سوری، که بخشی از آن‌ها سابقه حضور در گروه‌های اسلام‌گرای سنی دارند، با انصارالله می‌تواند به منازعه رنگ‌وبوی فرقه‌ای بدهد. چنین وضعی برای انصارالله فرصتی تبلیغاتی فراهم می‌کند تا جنگ را نه نزاعی بر سر قدرت و قلمرو، بلکه مقابله با نیروهای خارجی معرفی کند. هم‌زمان، تهدیدهای گروه‌های همسو با ایران علیه سوریه نشان می‌دهد که دامنه درگیری ممکن است از مرزهای یمن فراتر رود.
قمار واشنگتن و ریاض با آینده دمشق
مداخله نظامی همچنین می‌تواند وعده اصلی دولت سوریه به شهروندانش یعنی دور نگه‌داشتن کشور از جنگ‌های خارجی و تمرکز بر بازسازی را زیر سؤال ببرد . نظرسنجی‌های مورد استناد در گزارش فارین پالیسی نشان می‌دهند که اکثریت پاسخ‌دهندگان در یک نظرسنجی با مداخله نظامی سوریه در لبنان مخالف بوده‌اند و تنها ۵ درصد در نظرسنجی دیگری از پاسخ نظامی به نفوذهای اسرائیل در جنوب سوریه حمایت کرده‌اند. هرچند این داده‌ها مستقیماً نظر مردم درباره یمن را نشان نمی‌دهند، از احتیاط عمومی در برابر جنگی دیگر حکایت دارند.
واشنگتن ممکن است اعزام نیروهای سوری را راهی برای تقویت کارزار عربستان بدون تعهد مستقیم نیروهای آمریکایی بداند. ریاض نیز می‌تواند از این مشارکت به‌عنوان نشانه‌ای از هم‌پیمانی دمشق بهره ببرد اما اگر این قمار به گسترش درگیری، تلافی‌جویی منطقه‌ای و فرسایش اقتصاد سوریه بینجامد، هزینه آن از هر منفعت نظامی احتمالی بیشتر خواهد بود. برای الشرع، مسئله صرفاً انتخاب میان پذیرش یا رد یک درخواست نیست؛ آینده سوریه به این بستگی دارد که آیا می‌تواند حمایت خارجی را بدون تبدیل شدن به ابزار جنگ دیگران حفظ کند یا نه.
نظر شما